Nếu chỉ cần một câu: tháng mười và tháng mười một là lúc Hạ Long đẹp và dễ chịu nhất cho đa số người, tiếp theo là tháng tư, tháng năm. Tháng sáu đến tháng tám đẹp cho tắm biển nhưng là mùa bão và đông khách; tháng mười hai đến tháng hai lạnh, nhiều sương, đổi lại rất yên. Không có tháng nào tuyệt đối xấu, chỉ có tháng không hợp với kiểu chuyến bạn định đi.
Bài này không lặp lại các con số nhiệt độ trung bình mà bạn đọc được ở nhiều nơi. Thay vào đó là bảng 12 tháng theo đúng câu hỏi của người đi nghỉ: tháng đó ngủ tàu có đáng không, tắm biển được không, có sương che cảnh không, rủi ro hủy chuyến cao hay thấp. Kèm cách đọc dự báo vài ngày trước khi đi và cách đặt chuyến để khỏi mất tiền khi trời đổi.
Bảng 12 tháng ở vịnh Hạ Long
Bảng dưới đây ước theo kiểu thời tiết thường gặp của nhiều năm; từng năm có lệch, nhất là đầu và cuối mùa bão:
| Tháng | Thời tiết thường gặp | Ngủ tàu | Tắm biển | Rủi ro |
|---|---|---|---|---|
| Tháng 1 | Lạnh, ẩm, mưa phùn | Yên, ấm trong cabin | Không | Sương che cảnh sáng |
| Tháng 2 | Lạnh, nồm ẩm, dịp Tết | Được, giá Tết cao | Không | Đông dịp Tết, sương |
| Tháng 3 | Ấm dần, nồm, sương sáng | Đẹp kiểu huyền ảo | Chưa | Mưa phùn, ẩm |
| Tháng 4 | Mát, trời trong dần | Rất đẹp | Bắt đầu, nước còn mát | Thấp |
| Tháng 5 | Ấm, nắng | Rất đẹp | Tốt | Giông chiều có ngày |
| Tháng 6 | Nóng, nắng, giông | Đẹp, đông dần | Rất tốt | Áp thấp, bão sớm |
| Tháng 7 | Nóng ẩm, mưa rào | Đông, nóng giữa trưa | Rất tốt | Mùa bão |
| Tháng 8 | Nóng ẩm, mưa nhiều | Đông | Tốt khi không bão | Mùa bão cao điểm |
| Tháng 9 | Bớt nóng, mưa giảm dần | Đẹp, thưa dần | Tốt | Bão cuối mùa |
| Tháng 10 | Mát, trời trong | Đẹp nhất năm | Còn được đầu tháng | Thấp |
| Tháng 11 | Mát, khô | Rất đẹp | Nước lạnh | Thấp, gió mùa đầu |
| Tháng 12 | Lạnh, khô, có gió mùa | Yên, giá mềm | Không | Gió mạnh có ngày ngừng tàu |
Đọc bảng theo cột bạn quan tâm nhất. Gia đình muốn cho con tắm biển thì nhìn cột tắm biển và rủi ro; cặp đôi muốn ảnh đẹp và yên tĩnh thì nhìn cột ngủ tàu và chọn tháng mười, tháng mười một.
Mùa xuân và mùa thu: hai khoảng đẹp nhất, mỗi khoảng một kiểu đẹp
Tháng tư, tháng năm. Vịnh xanh lại sau mùa đông, nắng chưa gắt, ban ngày ngồi boong dễ chịu. Sương sớm vẫn còn vài ngày đầu tháng tư, cho những bức ảnh đảo đá mờ ảo rất riêng. Khách nội địa chưa đông như hè.
Tháng mười, tháng mười một. Trời thường trong và khô nhất năm, nhìn xa được nhiều lớp đảo, hoàng hôn rõ. Nước đã lạnh dần nên bơi không còn là trọng tâm, nhưng chèo kayak, đi hang, ngồi boong đều thích.
Khác nhau ở đâu. Mùa xuân ấm dần, hợp gia đình muốn tắm biển nhẹ cuối chuyến. Mùa thu mát dần, hợp người muốn cảnh rõ và ít mưa. Cả hai đều cần đặt sớm vào cuối tuần.
Cách kiếm thêm sự yên. Đi giữa tuần, tránh các kỳ nghỉ lễ dài. Chênh lệch giữa tối thứ ba và tối thứ bảy cùng tháng, về độ đông lẫn chi phí, lớn hơn bạn nghĩ.
Một ví dụ cụ thể. Vợ chồng anh Khoa đi tháng tư một lần, tháng mười một lần. Tháng tư họ có buổi sáng sương đẹp như tranh thủy mặc nhưng chiều hôm trước mưa phùn; tháng mười trời trong suốt hai ngày, hoàng hôn rõ, nhưng nước đã lạnh nên chỉ bơi được vài phút. Họ kết luận không có tháng hoàn hảo, chỉ có tháng đúng với điều mình muốn nhất.
Mùa hè và mùa bão: đi được, nhưng phải đặt cho khéo
Từ tháng sáu đến tháng tám, Hạ Long là nơi nghỉ hè của rất nhiều gia đình miền Bắc. Nước ấm, tắm biển và bơi quanh tàu đều thích, các khu nghỉ trên bờ chạy hết công suất. Đổi lại vịnh đông tàu, hang xếp hàng, đường từ Hà Nội kẹt vào chiều thứ sáu và chiều chủ nhật.
Đây cũng là mùa áp thấp và bão trên biển Đông, kéo đến khoảng tháng chín, có năm sang đầu tháng mười. Khi có bão hoặc gió mạnh, cảng ngừng cấp phép xuất bến cho tàu, có khi ngay sáng ngày đi. Không phải năm nào cũng nhiều, nhưng bạn nên đặt chuyến như thể rủi ro có thật.
Ba cách để đi mùa hè mà không mất tiền: chọn bên bán có điều khoản đổi ngày hoặc hoàn tiền khi cảng cấm tàu, ghi bằng chữ; giữ một ngày đệm trong lịch để dời chuyến; và ghép một đêm tàu với một hai đêm khách sạn trên bờ, để nếu phần tàu bị hủy thì kỳ nghỉ vẫn còn. Gia đình anh Sơn đi tháng tám, chuyến tàu bị dời một ngày vì áp thấp; nhờ có đêm đệm ở Bãi Cháy, họ vẫn lên tàu ngày hôm sau, chỉ mất một buổi.
Mùa đông và sương mù: đi cho ai
Từ tháng mười hai đến tháng ba, Hạ Long lạnh, ẩm, nhiều ngày trời xám. Sương mù và mưa phùn hay che đảo vào buổi sáng, tầm nhìn có lúc chỉ được vài lớp đảo gần. Người mong vịnh xanh ngọc trong ảnh sẽ hụt hẫng.
Nhưng mùa đông có thứ riêng: vịnh vắng, tàu đỗ đêm thưa, bữa tối trong cabin ấm, buổi sáng mở cửa ra thấy những khối đá hiện dần qua lớp sương. Chi phí mềm hơn rõ, nhiều nơi nghỉ trên bờ có hồ bơi nước ấm. Đây là mùa hợp với cặp đôi muốn tĩnh, người thích chụp ảnh không khí, khách đi công tác ghép thêm hai ngày nghỉ.
Ba lưu ý: mang áo ấm thật sự, không phải áo gió mỏng; chọn cabin có điều hòa hai chiều và hỏi có máy sưởi không; và chấp nhận rằng kayak, bơi có thể bị bỏ. Đợt gió mùa đông bắc mạnh cũng làm tàu đi đảo xa ngừng chạy, nên đừng ghép Cô Tô hay Quan Lạn vào chuyến mùa đông nếu lịch của bạn không linh động.
Đọc dự báo và quyết định trong tuần trước chuyến đi
Dự báo dài ngày cho vùng biển hay đổi. Cách dùng hợp lý là theo dõi theo từng mốc:
- Bảy ngày trước: xem có áp thấp hoặc bão nào trên biển Đông không. Nếu có, hỏi ngay bên tàu về chính sách đổi ngày, đừng chờ đến sát ngày.
- Ba ngày trước: xem hướng di chuyển của áp thấp, bão (nếu có) và dự báo gió cho vùng vịnh Bắc Bộ. Gió mạnh từ cấp năm, cấp sáu trở lên là ngưỡng hay làm tàu nhỏ, tàu đi đảo xa ngừng chạy.
- Một ngày trước: nhắn bên tàu hoặc nơi nghỉ hỏi cảng có thông báo gì không. Họ thường biết sớm hơn ứng dụng.
- Sáng ngày đi: chờ xác nhận cuối cùng trước khi rời Hà Nội nếu trời xấu. Đi ba tiếng rồi mới biết tàu không chạy là điều tệ nhất có thể xảy ra.
Với sương mù mùa đông và xuân, dự báo khó hơn. Sương thường tan dần về trưa, nên nếu đi tàu ngày, chọn chuyến khởi hành muộn hơn một chút để có cơ hội thấy vịnh rõ.
Một nguyên tắc nữa: quyết định dựa trên thông báo của cảng và bên tàu, không dựa trên cảm giác nhìn trời ở Hà Nội. Có những sáng Hà Nội mưa tầm tã mà vịnh vẫn êm, và ngược lại, trời Hà Nội nắng đẹp nhưng ngoài khơi gió đã lên cấp sáu. Hỏi đúng người, đúng lúc thì đỡ được cả chuyến đi uổng lẫn chuyến hủy oan.
Lỗi hay gặp khi chọn tháng đi Hạ Long
Những lỗi này lặp lại năm nào cũng có:
- Đặt du thuyền tháng tám không có điều khoản đổi ngày, rồi mất tiền vì cảng cấm tàu.
- Chọn tháng một để tắm biển vì thấy ảnh cũ trời xanh, quên rằng ảnh ấy chụp mùa hè.
- Đi đúng ngày nghỉ lễ dài, rồi than vịnh đông và cao tốc kẹt cả buổi.
- Chỉ mang áo mỏng tháng mười một, không nghĩ buổi tối trên boong gió lạnh.
- Ghép Cô Tô hay Quan Lạn vào chuyến tháng mười hai mà không có ngày dự phòng.
- Tin hoàn toàn vào dự báo mười ngày rồi hủy chuyến sớm, trong khi trời đổi tốt sau đó.
Cách tránh chung cho cả sáu lỗi: chọn tháng theo mục đích chính của chuyến, đọc kỹ điều khoản hủy đổi trước khi chuyển tiền, và luôn có một ngày đệm trong lịch.
Thêm một lỗi ít người nhận ra: chọn tháng đẹp nhưng lại chọn đúng chiều thứ sáu đi, chiều chủ nhật về. Tháng đẹp mà ngày xấu thì vẫn kẹt xe, vẫn chen tàu. Dời một ngày ở hai đầu lịch thường đáng hơn đổi cả tháng.
Tháng hợp nhất cho từng kiểu khách
Cùng một vịnh, mỗi kiểu khách có tháng riêng của mình. Bảng dưới đây gom lại để bạn khỏi phải đọc cả bảng 12 tháng:
| Kiểu khách | Tháng nên chọn | Vì sao | Tháng nên tránh |
|---|---|---|---|
| Gia đình có trẻ muốn tắm biển | Tháng 5, tháng 6, đầu tháng 9 | Nước ấm, chưa vào cao điểm bão | Tháng 12 đến tháng 3 |
| Cặp đôi muốn yên và ảnh đẹp | Tháng 10, tháng 11 | Trời trong, khô, khách vừa phải | Tháng 7, tháng 8 cuối tuần |
| Người thích không khí sương | Cuối tháng 2, tháng 3 | Sương sớm phủ đảo, vịnh vắng | Tháng 6 đến tháng 8 |
| Ông bà lớn tuổi | Tháng 4, tháng 10 | Không nóng, không lạnh, ít mưa | Tháng 1 lạnh ẩm, tháng 7 nóng gắt |
| Khách muốn chi phí mềm | Tháng 12, tháng 1 ngoài Tết | Ít khách, nhiều ưu đãi | Dịp nghỉ lễ dài, nghỉ hè |
| Người ghép thêm đảo xa | Tháng 5, tháng 6 | Biển êm, tàu ổn định | Tháng 11 đến tháng 3 |
Nếu nhóm đi có nhiều kiểu người, ưu tiên người khó tính nhất về thời tiết, thường là ông bà hoặc trẻ nhỏ. Một tháng hợp với họ hầu như cũng chấp nhận được với những người còn lại.
Câu hỏi thường gặp
Tháng nào đi Hạ Long đẹp nhất?
Tháng mười và tháng mười một thường đẹp nhất cho đa số người: trời trong, khô, ít bão, không quá nóng. Tháng tư và tháng năm là khoảng đẹp thứ hai, ấm hơn và tắm biển được.
Mùa bão ở Hạ Long là tháng mấy?
Thường từ khoảng tháng sáu đến tháng chín, có năm kéo sang đầu tháng mười. Trong thời gian này tàu có thể bị ngừng chạy khi có bão hoặc gió mạnh, nên đặt chuyến có điều khoản đổi ngày.
Hạ Long tháng mười hai có đáng đi không?
Đáng nếu bạn muốn vịnh yên, chi phí mềm và chấp nhận lạnh, ít nắng. Không hợp nếu mục đích là tắm biển hay chụp ảnh nước xanh. Mang áo ấm và chọn cabin có sưởi.
Sương mù có làm hủy chuyến du thuyền không?
Thường không, tàu vẫn chạy nhưng cảnh bị che bớt. Chỉ khi sương quá dày ảnh hưởng tầm nhìn, cảng mới tạm dừng, và thường chỉ trong vài giờ buổi sáng.
Tắm biển ở Hạ Long từ tháng mấy?
Từ khoảng tháng năm đến tháng chín nước đủ ấm để tắm thoải mái. Tháng tư và tháng mười vẫn tắm được những ngày nắng, nhưng nước mát, trẻ nhỏ dễ lạnh.