Sa Pa mùa đông đáng đi nếu bạn coi phòng ấm là nửa kỳ nghỉ: chọn nơi có sưởi sàn hoặc lò sưởi, bồn tắm nóng, cửa kính kín gió, rồi để những buổi sáng sương dày trôi qua chậm rãi. Tuyết thì đừng tính vào kế hoạch; nó đến vài năm một lần, thường trên núi cao, và khi có thì đường lên đông nghẹt người.
Từ khoảng giữa tháng Mười hai đến hết tháng Hai, đêm ở Sa Pa thường xuống thấp, có những đợt rét đậm kéo dài nhiều ngày, sáng ra cỏ phủ sương muối, cành cây có khi đóng băng mỏng. Ban ngày nắng hanh thì rất đẹp, trời trong, nhìn thấy dãy núi xa. Ngày mù thì tầm nhìn chỉ vài chục mét. Bài này dành cho người đi nghỉ chứ không đi leo núi: chọn phòng, sắp ngày theo thời tiết, chuẩn bị quần áo và đi đường an toàn.
Phòng ấm ở Sa Pa trông như thế nào
Hỏi kiểu sưởi trước tiên. Có bốn kiểu hay gặp: sưởi sàn, lò sưởi trong phòng (củi hoặc điện), điều hoà hai chiều và quạt sưởi rời. Sưởi sàn và lò sưởi cho cảm giác ấm nhất; điều hoà hai chiều làm khô không khí, ngủ dậy dễ rát họng; quạt sưởi chỉ đủ cho phòng nhỏ. Khu nghỉ mới trên đồi phần nhiều có ít nhất điều hoà hai chiều cộng chăn điện.
Cửa kính và khe gió. Phòng nhìn thung lũng thường có cửa kính lớn. Kính một lớp, khung cũ, gió lùa qua khe là chuyện có thật ở các nhà xây lâu năm. Khi đặt, hỏi thẳng kính có hai lớp không.
Phòng tắm cũng phải ấm. Nhiều người quên: phòng ngủ ấm mà phòng tắm lạnh như ngoài trời. Hỏi có đèn sưởi nhà tắm, sàn sưởi hoặc bồn tắm có nước nóng mạnh và ổn định không, nhất là vào giờ cao điểm buổi tối.
Bồn tắm ngoài trời và hồ nước nóng. Một số khu nghỉ có bồn ngâm ngoài ban công hay hồ bơi sưởi. Ngâm nước nóng trong khi hơi lạnh phả vào mặt là thú vui đặc trưng của Sa Pa mùa đông. Hỏi giờ mở cửa, nhiệt độ nước, có khăn và áo choàng dày đi kèm không.
Tầng và hướng. Mùa này hướng phòng ít quan trọng hơn mùa lúa, vì nhiều buổi sáng chẳng nhìn thấy gì. Phòng tầng giữa, khuất gió thường ấm hơn phòng góc tầng trên cùng.
Lịch mẫu ba ngày hai đêm, sắp theo thời tiết
Ở Sa Pa mùa đông, việc khôn ngoan nhất là chia mỗi ngày thành phương án nắng và phương án sương. Sáng nào trời trong thì đi ngay, sáng nào mù thì ở trong.
| Buổi | Nếu trời trong | Nếu sương dày | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Ngày 1 chiều | Dạo phố, uống đồ nóng bên hồ | Ở khu nghỉ, ngâm bồn, đọc sách | Nhận phòng, kiểm sưởi ngay khi vào |
| Ngày 2 sáng | Lên đỉnh Fansipan sớm, có thể gặp biển mây và băng trên đỉnh | Ăn sáng muộn, đi spa | Trên đỉnh rét hơn phố nhiều, mặc đủ lớp |
| Ngày 2 chiều | Xe ra đèo Ô Quy Hồ ngắm núi, quay về trước khi tối | Đi chợ, quán cà phê trong phố | Bỏ đoạn đèo nếu có báo băng |
| Ngày 2 tối | Lẩu hoặc nướng bên lò | Bữa tối trong khu nghỉ | Đặt bàn trước vào cuối tuần |
| Ngày 3 sáng | Ra ban công đón biển mây trên thung lũng | Ngủ nướng, trả phòng muộn nếu được | Về Hà Nội trước khi trời tối |
Nếu chỉ có một buổi sáng trong để đi Fansipan, hãy dành nó cho đỉnh núi; mọi thứ khác đều làm được khi trời mù. Nên mua vé sớm buổi sáng vì càng về trưa mây càng dễ kéo lên.
Đường lên, đường đèo và những ngày băng giá
Đường cao tốc từ Hà Nội lên Lào Cai rồi đường lên Sa Pa thường thông suốt mùa đông. Đoạn cần chú ý là các con đèo cao quanh Sa Pa, đặc biệt đèo Ô Quy Hồ: khi có băng giá, mặt đường trơn, lực lượng chức năng có lúc tạm cấm xe. Nếu lịch của bạn có đoạn đèo, hãy coi đó là phần có thể bỏ, không phải phần bắt buộc.
Xe tự lái từ đồng bằng lên cần cân nhắc lốp và kinh nghiệm đường núi. Nhiều gia đình chọn để xe ở Hà Nội và thuê xe có tài xế quen đường, vì người địa phương biết lúc nào nên đi, lúc nào nên dừng. Tàu đêm vẫn là cách lên nhẹ nhàng nhất cho người ngại đường dài.
Khi có tin rét đậm kỷ lục, đường lên Sa Pa vào tối thứ Sáu thường đông bất thường vì nhiều người cùng muốn xem băng tuyết. Giá phòng nhảy lên, phố trung tâm kẹt xe. Nếu bạn đi vì thích lạnh chứ không vì tin tức, chọn một tuần lạnh bình thường sẽ dễ chịu hơn nhiều.
Ví dụ: anh Tuấn đưa bố mẹ lên Sa Pa đúng đợt có tin tuyết rơi trên đỉnh. Xe mất gần gấp rưỡi thời gian bình thường vì đông, phòng đặt muộn chỉ còn hạng có quạt sưởi. Đợt lạnh sau đó hai tuần, bạn anh đi giữa tuần, đường vắng, phòng có sưởi sàn, trời trong ba ngày liền.
Mặc gì, mang gì cho Sa Pa mùa đông
Mặc nhiều lớp mỏng hiệu quả hơn một chiếc áo thật dày, vì trong khu nghỉ ấm, ra ngoài lạnh, đi bộ một đoạn lại nóng.
- Lớp trong giữ nhiệt bó sát, mỗi người hai bộ để thay.
- Lớp giữa áo len hoặc áo nỉ lông cừu.
- Lớp ngoài áo khoác chắn gió, chống nước nhẹ; mùa này mưa phùn không hiếm.
- Mũ len trùm tai, khăn quàng, găng tay; trên đỉnh núi gió buốt hơn phố nhiều.
- Tất dày và giày đế bám, vì sàn đá, bậc thang ngoài trời có thể trơn khi đóng sương.
- Kem dưỡng ẩm, son dưỡng môi; không khí lạnh và sưởi làm da khô nhanh.
- Bình nước giữ nhiệt, uống đồ ấm suốt ngày.
- Thuốc thông thường cho cảm lạnh, đặc biệt nếu đi cùng trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi.
Trẻ nhỏ và người già mất nhiệt nhanh hơn người trẻ. Nếu đi cùng họ, giới hạn thời gian ngoài trời vào những buổi sáng sớm và tối muộn, và chọn khu nghỉ có xe đưa đón thay vì đi bộ dốc.
Ăn gì cho ấm và mấy điều về bữa tối
Mùa đông là mùa ngon nhất của đồ ăn vùng núi: lẩu cá hồi, thịt nướng trên than, cơm lam, trứng nướng, khoai nướng bên lò, chén rượu ngô nhỏ để ấm người cho ai uống được. Phố trung tâm có nhiều chỗ nướng ngoài trời; ngồi gần lò than nhìn hơi lạnh bốc từ mặt hồ là một trong những hình ảnh dễ nhớ nhất của Sa Pa.
Khu nghỉ trên đồi thường có nhà hàng với món địa phương nấu lại cho nhẹ, kèm món Âu. Vào mùa đông, bữa tối trong khu nghỉ là lựa chọn an toàn khi đường ra phố tối và sương. Nếu muốn một tối ra phố, đi sớm, quay về trước khi sương xuống dày.
Rượu giúp ấm lúc đầu nhưng làm cơ thể mất nhiệt nhanh hơn sau đó. Đừng uống rồi đi bộ ngoài trời lạnh khuya, và tuyệt đối không ngâm bồn nước nóng khi đã uống nhiều.
Mùa đông Sa Pa hợp với ai, không hợp với ai
Hợp với cặp đôi muốn ở trong phòng nhiều. Lò sưởi, bồn nóng, cửa kính nhìn sương trôi: mùa đông là mùa Sa Pa giống một kỳ nghỉ kiểu núi nhất. Người không cần đi đâu nhiều sẽ thấy ba ngày trôi rất nhanh.
Hợp với người miền Nam muốn biết rét. Nhiều gia đình ở phía Nam lên Sa Pa vào tháng Một để con được mặc áo len, thấy hơi thở bốc khói. Chỉ cần chuẩn bị quần áo đúng và chọn phòng ấm, đây là chuyến dễ nhớ với trẻ.
Hợp với người thích ăn đồ nóng. Lẩu, nướng, cháo nóng buổi sáng, mùa này món nào cũng ngon hơn.
Không hợp với người muốn đi bộ đường dài. Ngày ngắn, đường đất trơn, sương có thể làm lạc hướng. Muốn đi bộ thung lũng thì tháng Mười, tháng Mười một hợp hơn.
Cân nhắc với người có bệnh tim mạch, hô hấp. Lạnh sâu và độ cao làm một số người mệt hơn bình thường. Hỏi ý kiến bác sĩ trước chuyến nếu trong nhà có người bệnh nền, và tránh các đợt rét kỷ lục.
Không hợp với người chỉ đi vì ảnh tuyết. Khả năng cao bạn sẽ về với ảnh sương mù chứ không phải ảnh tuyết. Nếu điều đó làm bạn thất vọng, hãy chờ một mùa khác.
Chi phí mùa đông theo tầng và thứ làm giá chênh
Giá mùa đông ở Sa Pa dao động mạnh hơn mọi mùa khác vì phụ thuộc vào tin thời tiết. Không nói con số, chỉ nói những yếu tố khiến cùng một khu nghỉ có lúc dễ chịu, có lúc rất đắt.
| Yếu tố | Làm giá thấp đi | Làm giá cao lên |
|---|---|---|
| Thời điểm | Giữa tuần, đợt lạnh bình thường, đầu tháng Mười hai | Cuối tuần có tin rét đậm, tuần Giáng sinh, Tết dương lịch, Tết âm lịch |
| Hạng phòng | Phòng tiêu chuẩn có điều hoà hai chiều | Phòng có lò sưởi, bồn ngâm riêng, villa có sưởi sàn |
| Gói ăn | Chỉ ăn sáng, ra phố ăn tối | Gói kèm bữa tối, nhất là bữa tối dịp lễ |
| Đặt sớm hay muộn | Đặt sớm, loại phòng không hoàn huỷ | Đặt sát ngày khi vừa có tin lạnh |
Với phần đông gia đình, mức hợp lý nằm ở tầng khá: phòng có sưởi tốt ở khu nghỉ trên đồi, đi giữa tuần, ăn sáng trong khu và một hai bữa tối ra phố. Tầng rất cao chỉ thật sự đáng khi bạn đi đúng dịp lễ và muốn villa riêng có lò sưởi.
Câu hỏi gửi nơi nghỉ trước khi đặt cho mùa đông
Danh sách ngắn này giúp loại nhanh những chỗ đẹp trên ảnh nhưng lạnh khi ở thật.
- Phòng có kiểu sưởi gì, sưởi cả phòng tắm không?
- Cửa kính có hai lớp không, phòng có hay bị gió lùa?
- Nước nóng có ổn định vào buổi tối khi khách tắm cùng lúc không?
- Hồ bơi hoặc bồn ngâm có sưởi, mở đến mấy giờ?
- Nếu đường đèo hoặc đường lên bị đóng do băng, có đổi ngày được không?
- Có cho mượn áo khoác dày, chăn điện, túi chườm cho trẻ em không?
- Nhà hàng có mở đủ bữa vào những ngày rét đậm vắng khách không?
Nếu nơi nghỉ trả lời chung chung kiểu "phòng đầy đủ tiện nghi", hãy hỏi lại cụ thể. Mùa đông Sa Pa không tha thứ cho những câu trả lời mơ hồ.
Nên gửi các câu này bằng tin nhắn hoặc thư để có câu trả lời bằng chữ. Khi tới nơi mà phòng không như đã hứa, bạn có cơ sở để xin đổi phòng ngay trong tối đầu tiên, thay vì chịu lạnh suốt chuyến.
Câu hỏi thường gặp
Sa Pa mùa đông lạnh cỡ nào?
Ban đêm và sáng sớm thường lạnh sâu, các đợt rét đậm có thể xuống gần hoặc dưới không độ, nhất là trên núi cao. Ban ngày nắng hanh thì dễ chịu hơn nhiều. Mặc nhiều lớp và ở phòng có sưởi tốt là đủ thoải mái.
Có nên đi Sa Pa mùa đông để săn tuyết không?
Không nên lấy tuyết làm mục đích chính. Tuyết ở Sa Pa hiếm, không năm nào cũng có, thường trên các đỉnh núi cao. Hãy đi vì thích lạnh, thích lò sưởi và biển mây; gặp tuyết thì coi là may mắn.
Đi Sa Pa mùa đông có cần xe riêng không?
Không bắt buộc. Tàu đêm hoặc xe cao tốc vẫn chạy bình thường. Xe riêng có tài xế quen đường tiện cho gia đình có người già, trẻ nhỏ, và an toàn hơn tự lái khi có băng giá trên các đoạn đèo.
Mùa đông ở Sa Pa nên ở phố hay khu nghỉ trên đồi?
Khu nghỉ trên đồi mới xây thường ấm hơn nhờ kính hai lớp và hệ thống sưởi tốt. Phố trung tâm tiện ăn uống nhưng nhiều nhà cũ chỉ có quạt sưởi. Nếu ở phố, hỏi kỹ kiểu sưởi trước khi đặt.
Trẻ nhỏ đi Sa Pa mùa đông cần lưu ý gì?
Trẻ nhỏ mất nhiệt nhanh nên cần mũ, găng, tất dày và quần áo giữ nhiệt. Hạn chế ra ngoài lúc sương dày, giữ phòng đủ ẩm khi bật điều hoà và mang theo thuốc cảm thông thường.
Đèo Ô Quy Hồ mùa đông có đi được không?
Ngày khô ráo thì đi được và cảnh rất đẹp. Khi có băng giá, mặt đường trơn và có lúc bị tạm cấm xe. Nên theo dõi tin thời tiết, hỏi nơi nghỉ buổi sáng và sẵn sàng bỏ đoạn đèo khỏi lịch.