Không có điểm nào quanh Hà Nội tốt nhất cho mọi người. Cặp đôi muốn cảnh đẹp nên chọn Ninh Bình hoặc hồ Hoà Bình; gia đình có trẻ nhỏ chỉ có một đêm chọn Đại Lải hoặc Ba Vì; người trốn nóng mùa hè lên Tam Đảo; người già và mùa đông hợp với vùng khoáng nóng; người mê rừng đi Cúc Phương.
Bảy điểm nghỉ phổ biến quanh Hà Nội đều nằm trong khoảng một tới ba tiếng xe, nhưng khác nhau rất nhiều về cảnh, về độ đông, về mùa đẹp và về kiểu nơi nghỉ. Chọn sai không phải vì điểm đó dở, mà vì nó không hợp với người đi và tháng đi. Dưới đây là bảng so sánh, cách chọn theo người, theo mùa, theo số đêm, cùng vài ví dụ để bạn tự đối chiếu. Bảng chỉ nói khoảng, vì thời gian xe, mức đông và mùa đẹp ở mỗi nơi đều xê dịch theo năm và theo ngày trong tuần.
Bảy điểm quanh Hà Nội đặt cạnh nhau
Thời gian xe tính từ trung tâm Hà Nội, là khoảng thường gặp khi đường thông thoáng; chiều cuối tuần và dịp lễ có thể lâu hơn nhiều.
| Điểm | Thời gian xe | Cảnh chính | Hợp nhất với | Điểm trừ lớn nhất |
|---|---|---|---|---|
| Ninh Bình | Một tiếng rưỡi tới hai tiếng | Núi đá vôi, sông, hang, ruộng | Cặp đôi, gia đình nhiều thế hệ | Đông mùa lúa chín và mùa lễ hội |
| Tam Đảo | Một tiếng rưỡi tới hai tiếng | Phố núi mát, sương, rừng | Người trốn nóng, cặp đôi | Cuối tuần hè chật và ồn, đường đèo |
| Ba Vì | Một tiếng tới một tiếng rưỡi | Núi rừng, hồ, đồi cỏ | Nhóm bạn thuê villa, gia đình | Villa sát nhau, đường lên núi hẹp |
| Hồ Đại Lải | Khoảng một tiếng | Hồ, đồi thông thấp | Nghỉ ngắn, gia đình trẻ, trước chuyến bay | Cảnh không ấn tượng, đoàn công ty |
| Hồ Hoà Bình | Khoảng hai tiếng | Hồ rộng giữa đảo đồi | Cặp đôi, người thích đi thuyền | Phụ thuộc thời tiết, mực nước |
| Cúc Phương | Hai tiếng rưỡi tới ba tiếng | Rừng già, hang, động vật | Người mê rừng, trẻ lớn tò mò | Tiện nghi đơn giản, mùa mưa nhiều vắt |
| Khoáng nóng Thanh Thuỷ, Kim Bôi | Một tiếng rưỡi tới hai tiếng | Ven sông Đà hoặc thung lũng | Người lớn tuổi, mùa đông | Mùa hè kém hấp dẫn, cuối tuần đông |
Bảng cho thấy khoảng cách không phải yếu tố quyết định: chênh nhau chỉ chừng một tiếng. Thứ quyết định là bạn muốn nhìn gì và làm gì trong hai ngày đó, và bạn chịu được bao nhiêu đông đúc. Điểm gần nhất chưa chắc là điểm đỡ mệt nhất, vì một tiếng xe trong giờ kẹt có khi dài hơn hai tiếng xe đường vắng.
Chọn theo người đi
Cặp đôi. Ninh Bình với bungalow sát ruộng hoặc khu nghỉ ven đầm, hồ Hoà Bình với villa trên đồi hay thuyền ngủ đêm, Tam Đảo giữa tuần mùa thu. Ba nơi này có cảnh đủ đẹp để một ngày không làm gì vẫn thấy đáng.
Gia đình có trẻ dưới sáu tuổi. Đại Lải hoặc Ba Vì với khu nghỉ có hồ bơi, sân cỏ, đường đi ngắn, không đèo dài. Ninh Bình được nếu chỉ đi thuyền tuyến ngắn và ở khu có khuôn viên phẳng.
Gia đình ba thế hệ. Ninh Bình phía Hoa Lư, hoặc khoáng nóng Thanh Thuỷ. Cả hai có khu nghỉ lớn, lối đi phẳng, nhà hàng ba bữa, ít phải lên xe.
Nhóm bạn. Ba Vì hoặc Đại Lải thuê villa nguyên căn có hồ bơi, tự nấu nướng. Nhớ hỏi quy định giờ yên lặng và khoảng cách tới nhà bên.
Trẻ lớn tò mò, thích khám phá. Cúc Phương với rừng già, khu cứu hộ động vật, hang động; hồ Hoà Bình với chuyến thuyền ghé bản và hang.
Người đi một mình hoặc cần làm việc vài ngày. Tam Đảo hoặc Đại Lải giữa tuần, chọn nơi có sóng điện thoại ổn và bàn làm việc trong phòng.
Chọn theo mùa
Cùng một điểm, mùa này đẹp, mùa kia nhạt. Bảng dưới gợi ý lựa chọn hàng đầu và lựa chọn thay thế cho từng mùa.
| Mùa | Lựa chọn hàng đầu | Thay thế | Nên tránh |
|---|---|---|---|
| Xuân, tháng 2 – 4 | Ninh Bình ngày thường sau lễ hội, Cúc Phương cuối mùa khô | Đại Lải giữa tuần | Tam Đảo vì mưa phùn, sương ẩm nhiều ngày |
| Hè, tháng 5 – 8 | Tam Đảo giữa tuần | Villa hồ bơi ở Ba Vì, khu nghỉ ven đầm Ninh Bình | Khoáng nóng, vì ngâm lâu dễ mệt |
| Thu, tháng 9 – 11 | Hồ Hoà Bình, Ninh Bình, Ba Vì mùa cúc quỳ | Tam Đảo, Đại Lải | Hầu như không có |
| Đông, tháng 12 – 1 | Khoáng nóng Thanh Thuỷ, Kim Bôi | Ninh Bình ngày khô, Cúc Phương | Villa hồ bơi không sưởi ở bất cứ đâu |
Mùa thu là mùa dễ nhất: gần như điểm nào cũng đẹp. Mùa hè và mùa đông là lúc chọn đúng điểm tạo khác biệt lớn nhất, vì cái nóng và cái lạnh miền Bắc đều đủ mạnh để làm hỏng một chuyến đi sai chỗ.
Chọn theo số đêm
Một đêm: chọn điểm trong vòng chừng một tiếng xe như Đại Lải hoặc Ba Vì, để không mất nửa thời gian trên đường. Đi chiều hôm trước, sáng hôm sau ở lại tới trưa. Ninh Bình một đêm cũng được nếu bạn chỉ làm một việc, chẳng hạn đi thuyền một tuyến, chứ không định thấy cả Tràng An, Tam Cốc, hang Múa.
Hai đêm: đây là độ dài hợp nhất với Ninh Bình, hồ Hoà Bình, Cúc Phương và vùng khoáng nóng. Ngày giữa là ngày trọn vẹn duy nhất không phải nhận hay trả phòng, và chính nó làm chuyến đi thành kỳ nghỉ. Hai đêm cũng cho phép ghép hai nơi gần nhau: Cúc Phương với Ninh Bình, Ba Vì với Thanh Thuỷ.
Ba đêm trở lên: chỉ nên khi khu nghỉ đủ tiện và đủ đẹp để bạn ở trong khu nguyên một ngày mà không chán, hoặc khi bạn ghép hai vùng. Với những điểm nhỏ như Tam Đảo hay Đại Lải, ngày thứ ba thường là ngày bắt đầu thấy thiếu việc. Nếu có ba bốn ngày, có lẽ nên tính các vùng xa hơn như Hạ Long hay Sa Pa.
Giờ đi, giờ về và cửa ngõ thành phố
Với các điểm gần, thời gian kẹt ở cửa ngõ Hà Nội có thể dài hơn chính quãng đường. Vài quy tắc giúp bạn đỡ mất buổi:
- Đi sáng thứ Bảy thì xuất phát trước bảy giờ hoặc sau chín rưỡi, tránh dòng xe rời thành phố lúc tám giờ.
- Đi chiều thứ Sáu thì rời nhà sau bảy giờ tối hoặc xin về sớm trước ba giờ chiều.
- Về chiều Chủ nhật thì rời khu nghỉ trước hai giờ, hoặc ăn tối ở đó rồi về sau tám giờ tối.
- Dịp lễ dài, ngày đầu và ngày cuối kỳ nghỉ là hai ngày tệ nhất ở mọi cửa ngõ; lệch lịch một ngày nếu có thể.
- Hướng Ninh Bình và hướng Ba Vì, Hoà Bình đi qua những trục khác nhau; một hướng kẹt chưa chắc hướng kia kẹt.
- Đi giữa tuần là cách duy nhất chắc chắn tránh được cả kẹt xe lẫn đám đông ở điểm đến.
Một chuyến hai đêm mà mất bốn tiếng kẹt xe mỗi chiều thì cảm giác không khác gì đi một nơi xa hơn nhiều. Tính giờ đi về cũng quan trọng như chọn điểm. Người đi nhiều thường có thói quen đơn giản: xin nghỉ thêm nửa ngày thứ Sáu hoặc thứ Hai, đổi lại được cả đường vắng lẫn phòng đẹp hơn, giá mềm hơn, và một ngày không ai chen trước mặt ở bến thuyền hay hồ bơi.
Ba ví dụ chọn điểm
Vợ chồng anh Khoa, ngoài bốn mươi, con đã lớn đi học xa, có hai đêm cuối tuần tháng Mười. Họ muốn cảnh đẹp, yên, không đông. Ninh Bình mùa thu đáp ứng, nhưng hồ Hoà Bình cũng vừa đúng mùa hồ đầy. Họ chọn hồ Hoà Bình vì đã đi Ninh Bình hai lần, ở villa trên đồi nhìn hồ, một buổi đi thuyền, phần còn lại ngồi hiên.
Gia đình chị Thảo, hai con nhỏ và ông bà, có một đêm giữa tháng Một. Trời rét, ông bà muốn ấm, trẻ muốn nước. Chị chọn khu khoáng nóng ở Thanh Thuỷ có bể trẻ em và phòng có bồn khoáng riêng. Ông bà ngâm hai lần, trẻ chơi nước ấm, cả nhà không phải ra khỏi khu.
Nhóm năm người bạn ngoài ba mươi, có một cuối tuần tháng Bảy, muốn tự nấu, bơi, ngủ muộn. Tam Đảo thì mát nhưng cuối tuần chật; Ninh Bình thì nóng. Họ thuê villa hồ bơi ở chân núi Ba Vì, sáng Chủ nhật dậy sớm lên núi một vòng khi trên cao còn mát. Ba lựa chọn khác nhau, cả ba đều đúng với người đi. Điểm chung của ba ví dụ là họ bắt đầu từ câu hỏi ai đi và tháng nào, chứ không bắt đầu từ tấm ảnh đẹp nhất trên mạng.
Năm câu tự hỏi trước khi chọn
Trả lời lần lượt năm câu này, phần lớn trường hợp sẽ chỉ còn một hai điểm hợp:
- Ai đi cùng, có trẻ dưới sáu tuổi hay người lớn tuổi đi lại khó không? Có thì loại các điểm phải đi đèo dài, leo bậc nhiều hay đi bộ rừng.
- Tháng đi nóng hay lạnh? Nóng thì nghĩ tới Tam Đảo, hồ bơi, mặt nước; lạnh thì nghĩ tới khoáng nóng và phòng có sưởi.
- Có mấy đêm? Một đêm thì ưu tiên điểm gần; hai đêm trở lên mới đáng đi xa hơn.
- Muốn làm nhiều việc hay không làm gì? Muốn khám phá thì Ninh Bình, Cúc Phương; muốn nằm nghỉ thì Đại Lải, khoáng nóng, villa Ba Vì.
- Có đi cuối tuần được không, hay chỉ giữa tuần? Cuối tuần thì tránh các điểm đông nhất mùa đó, hoặc chọn khu nhỏ, lùi xa trục chính.
Sau năm câu, việc còn lại là chọn nơi ở cụ thể trong điểm đã chọn, và mỗi điểm có những lưu ý riêng về vùng ở, mùa và an toàn trên đường, trên nước.
Câu hỏi thường gặp
Gần Hà Nội có chỗ nghỉ dưỡng nào hợp mùa hè?
Tam Đảo là lựa chọn mát nhất nhờ độ cao, nên đi giữa tuần để tránh đông. Nếu thích nước, villa có hồ bơi ở Ba Vì hoặc khu nghỉ ven đầm Ninh Bình cũng hợp, miễn là bạn ra ngoài vào sáng sớm và chiều muộn.
Đi đâu gần Hà Nội vào mùa đông cho ấm?
Vùng khoáng nóng Thanh Thuỷ và Kim Bôi là hợp nhất, nhất là chọn phòng có bồn khoáng riêng. Ninh Bình những ngày khô cũng đẹp nếu bạn chọn phòng có sưởi và đi thuyền vào giữa trưa.
Có một đêm thì nên đi đâu gần Hà Nội?
Nên chọn điểm trong khoảng một tiếng xe như Đại Lải hoặc Ba Vì để không mất nhiều thời gian trên đường. Đi chiều hôm trước, ở lại tới trưa hôm sau là đủ một kỳ nghỉ ngắn.
Gia đình có ông bà và trẻ nhỏ nên đi đâu gần Hà Nội?
Ninh Bình phía Hoa Lư với khu nghỉ có khuôn viên phẳng, hoặc vùng khoáng nóng Thanh Thuỷ. Cả hai có nhà hàng ba bữa, ít phải lên xe và có hoạt động hợp cả người già lẫn trẻ.
Ninh Bình, Tam Đảo, Ba Vì, nơi nào ít đông nhất cuối tuần?
Cả ba đều đông vào cuối tuần mùa cao điểm của mình: Ninh Bình mùa lúa chín và lễ hội, Tam Đảo mùa hè, Ba Vì mùa cúc quỳ. Muốn vắng thì đi ngoài các mùa đó hoặc đi giữa tuần.