Hồ Hoà Bình hợp với chuyến hai ngày một đêm cho người thích nước và núi mà không muốn đi xa: ở villa hay khu nghỉ trên đồi nhìn xuống hồ để có tiện nghi, ở nhà nổi để có cái mới lạ, hoặc ngủ trên thuyền có cabin để thức dậy giữa lòng hồ. Đẹp nhất là khoảng tháng Chín tới tháng Mười một khi hồ đầy nước và trời trong.
Đây là hồ chứa nước của nhà máy thuỷ điện trên sông Đà, nằm ở vùng Hoà Bình cũ nay thuộc Phú Thọ và trải dài lên phía Sơn La, cách Hà Nội chừng hai tiếng xe. Mặt hồ dài, nhiều đảo đồi phủ rừng, ven bờ có bản của người Mường, người Dao. Nhiều người gọi nơi này là vịnh trên núi, cách gọi hơi quá nhưng cũng không sai hẳn khi thuyền đi giữa những đảo đồi nối nhau. Dưới đây là ba cách ở, mực nước theo mùa, một ngày trên hồ trông thế nào và những điều cần giữ an toàn trên nước.
Ba cách ở trên và quanh hồ
Mỗi cách cho một trải nghiệm khác nhau về tiện nghi, cảnh và sự riêng tư. Chọn theo việc bạn muốn làm lúc tối và lúc sáng sớm.
| Cách ở | Cảnh và cảm giác | Hợp với ai | Điểm trừ |
|---|---|---|---|
| Villa, khu nghỉ trên đồi ven hồ | Nhìn xuống mặt hồ rộng, hồ bơi vô cực, phòng đủ tiện nghi | Gia đình, cặp đôi lần đầu, người lớn tuổi | Xuống hồ phải đi xe hoặc thuyền; đường vào có đoạn dốc |
| Nhà nổi trên hồ | Ngủ trên mặt nước, sáng mở cửa là thấy sương trên hồ | Nhóm bạn, gia đình trẻ thích lạ | Tiện nghi đơn giản hơn, có chuyển động nhẹ, cần chú ý an toàn cho trẻ |
| Thuyền có cabin ngủ đêm | Đi giữa đảo đồi, neo qua đêm trong vịnh nhỏ | Cặp đôi, nhóm nhỏ thích trải nghiệm | Cabin nhỏ, phụ thuộc thời tiết, ít lựa chọn nơi đi |
| Ở khu phố ven đập, đi hồ trong ngày | Tiện ăn uống, chỉ ra hồ ban ngày | Người đi công tác ghép nghỉ | Mất buổi sáng và buổi tối trên hồ, phần đẹp nhất |
Với lần đầu, villa trên đồi ven hồ là lựa chọn an toàn: bạn có cảnh hồ trọn vẹn từ phòng, có hồ bơi, có nhà hàng, và ra mặt hồ bằng thuyền của khu một buổi. Nhà nổi và thuyền ngủ đêm hợp với lần thứ hai, khi bạn đã biết mình thích hồ tới mức nào. Dù chọn cách nào, hãy hỏi trước thời gian di chuyển từ bến tới chỗ ở, vì có nơi phải đi thuyền tới nửa tiếng.
Mực nước và cảnh theo mùa
Vì là hồ thuỷ điện, mực nước lên xuống theo mùa vận hành, kéo theo cảnh ven bờ thay đổi. Mốc dưới đây là khoảng thường gặp, có thể lệch theo năm.
| Khoảng thời gian | Mực nước và cảnh | Thời tiết | Nên hay tránh |
|---|---|---|---|
| Tháng 9 – 11 | Hồ đầy, nước xanh, bờ đồi sát mặt nước | Trong, mát, ít mưa dần | Đẹp nhất, rất nên |
| Tháng 12 – 2 | Nước còn cao, sương mù sớm | Lạnh, gió trên hồ buốt | Được, mặc ấm, chọn phòng có sưởi |
| Tháng 3 – 6 | Nước rút dần, lộ dải bờ đất đỏ | Ấm rồi nóng | Được, cảnh kém đầy đặn hơn |
| Tháng 6 – 8 | Bắt đầu tích nước, có lúc nước đục sau mưa lớn | Nóng, mưa rào, có giông | Cẩn thận thời tiết, theo dõi tin giông lốc |
Ảnh trên mạng phần lớn chụp mùa hồ đầy. Nếu đi cuối mùa khô, đừng ngạc nhiên khi thấy những dải bờ đất trơ ra dưới chân đồi; cảnh vẫn đẹp nhưng khác. Mùa hè có giông bất chợt, khi đó mọi chuyến thuyền đều nên hoãn. Hỏi nơi nghỉ tình trạng mặt hồ vài ngày trước khi đi là cách đơn giản nhất.
Một ngày trên mặt hồ trông như thế nào
Chuyến thuyền thông thường xuất phát từ một trong các bến ven hồ, đi giữa những đảo đồi, ghé một hang động ven hồ có lối lên bậc đá, ghé một bản ven bờ, rồi quay về. Một vòng như vậy mất khoảng nửa ngày tới cả ngày tuỳ quãng đi. Thuyền chạy chậm, gió mát, mặt hồ phẳng như gương vào sáng sớm, có lúc gặp thuyền đánh cá hay lồng bè nuôi cá của người dân.
Ở các bản ven hồ, bạn có thể đi bộ một vòng, xem nhà sàn, uống chén nước chè, mua mật ong hay thổ cẩm. Hãy nhớ đây là nơi người ta sống chứ không phải điểm trình diễn: hỏi trước khi chụp ảnh người, không vào nhà khi chưa được mời, mặc kín đáo vừa phải. Mua hàng thì mua vừa đủ dùng, đừng mặc cả quá tay với người già bán món tự làm.
Nếu ở villa trên đồi, buổi chiều sau chuyến thuyền là lúc đẹp nhất để ngồi ở hiên hoặc hồ bơi nhìn mặt trời lặn sau dãy núi bên kia hồ. Nếu ở nhà nổi hay thuyền ngủ đêm, buổi tối là lúc hồ tối hẳn, chỉ còn tiếng nước vỗ và đèn của vài nhà bè xa xa. Mang theo đèn pin và thuốc chống muỗi; trên mặt nước buổi tối muỗi nhiều hơn bạn nghĩ.
Lịch hai ngày một đêm mẫu
Vợ chồng anh Khoa và con gái mười hai tuổi đi từ Hà Nội sáng thứ Bảy, ở một villa trên đồi ven hồ.
- Thứ Bảy, sáng: rời Hà Nội lúc bảy giờ, đi theo hướng tây nam, tới khu nghỉ khoảng chín rưỡi, gửi đồ, uống cà phê nhìn hồ.
- Thứ Bảy, mười giờ: xuống bến đi thuyền của khu, ghé hang động ven hồ và một bản người Dao trên đồi, ăn trưa cá hồ nướng ở bản hoặc trên thuyền.
- Thứ Bảy, chiều: về khu nghỉ khoảng ba giờ, bơi, nghỉ, chiều muộn ngồi hiên ngắm hoàng hôn.
- Thứ Bảy, tối: ăn tối trong khu, đi ngủ sớm.
- Chủ nhật, sáng: dậy sớm xem sương trên hồ, chèo kayak quanh khu nếu khu có và mặt hồ lặng, mặc áo phao.
- Chủ nhật, trưa: trả phòng, ăn trưa trên đường, về Hà Nội trước bốn giờ chiều.
Nếu muốn thử nhà nổi, có thể đổi: đêm thứ Bảy ngủ ở nhà nổi, vẫn đi thuyền buổi sáng như trên. Với trẻ dưới sáu tuổi, villa trên đồi an toàn và dễ chịu hơn nhà nổi. Nếu đi mùa đông, dời chuyến thuyền sang khoảng mười giờ sáng tới hai giờ chiều khi gió trên hồ bớt buốt, và mang thêm áo khoác cho cả nhà dù trên bờ trời có nắng.
An toàn trên hồ: không có chỗ cho sự chủ quan
Áo phao mặc suốt thời gian trên thuyền. Không chỉ mang theo mà mặc, cài khoá. Hồ rộng, sâu, nước lạnh hơn bề mặt; người biết bơi gặp chuột rút giữa hồ cũng nguy hiểm.
Thời tiết quyết định chuyến đi. Mùa hè có giông lốc đến nhanh, mặt hồ đang lặng có thể nổi sóng trong ít phút. Nếu người lái thuyền hay khu nghỉ khuyên hoãn, hãy nghe theo, đừng nài.
Chọn thuyền có đủ áo phao, có mái che, có người lái quen hồ. Hỏi số người tối đa trên thuyền và đừng để thuyền chở quá số đó.
Nhà nổi với trẻ nhỏ. Lan can, mép sàn và cầu nối là chỗ cần để mắt suốt thời gian ở. Trẻ nhỏ mặc áo phao cả khi chơi trên sàn nhà nổi, và ban đêm đóng cửa phía mép nước, để đèn ngủ nếu trẻ hay thức giấc đi vệ sinh.
Không bơi tự do ngoài khu vực được phép. Lòng hồ là thung lũng ngập nước, có chỗ sâu đột ngột và cây cối dưới nước. Bơi trong hồ bơi của khu hoặc chỗ có người trông.
Đi lại tới hồ và ăn gì ven hồ
Từ Hà Nội, đường thường đi theo hướng tây nam qua vùng đồi, tới khu phố ven đập rồi rẽ tới các bến ven hồ hoặc khu nghỉ trên đồi. Quãng đường phần lớn tốt, đoạn cuối vào khu nghỉ có thể hẹp, dốc, cua liên tục; đi buổi tối nên chậm vì có xe tải và xe máy của người dân. Nếu không tự lái, nhiều khu nghỉ nhận đón từ Hà Nội hoặc từ khu phố ven đập. Khi tới bến, thuyền là phương tiện chính; có khu nghỉ chỉ tới được bằng thuyền, nên đọc kỹ hướng dẫn trước khi đi để không bị lạc bến.
Món ăn ven hồ xoay quanh cá: cá nuôi lồng trên hồ, cá sông Đà nướng, cá kho, canh chua, ăn với rau rừng, măng, cơm lam. Nhiều bản ven hồ nấu bữa trưa cho khách đi thuyền nếu được đặt trước, ăn trên sàn nhà, đơn giản mà ngon. Thịt lợn bản, gà đồi cũng hay có. Người không ăn được cá nên báo trước, vì thực đơn ở các bản ít lựa chọn khác.
Không có phố ăn uống ven hồ, nên ở villa hay nhà nổi thì gần như ăn cả ba bữa ở chỗ ở. Mang theo ít đồ ăn vặt và nước cho trẻ, nhất là khi đi thuyền nửa ngày.
Chi phí theo tầng và câu hỏi trước khi đặt
Villa và khu nghỉ trên đồi ven hồ ở tầng khá tới cao, phòng nhìn hồ trực tiếp đắt hơn một bậc. Nhà nổi thường ở tầng tiết kiệm tới khá. Thuyền có cabin ngủ đêm ở tầng khá, có thể cao hơn khi thuê nguyên thuyền. Cuối tuần mùa thu và dịp lễ là lúc giá và lượng khách cao nhất. Hỏi trước khi đặt:
- Từ bến tới chỗ ở mất bao lâu, có xe hay thuyền đưa đón không, đi được lúc trời tối không?
- Phòng nhìn hồ trực tiếp hay qua tán cây; tháng bạn đi mực nước thế nào, có lộ bờ đất không?
- Thuyền có áo phao cỡ trẻ em, có mái che, có nhà vệ sinh không?
- Nếu thời tiết xấu không đi thuyền được, chính sách đổi ngày hay hoàn tiền ra sao?
- Nhà nổi có lan can kín, có nước nóng, có điện ổn định cả đêm không?
- Bữa ăn trên đảo hoặc trên thuyền có đặt trước được không, có món cho trẻ không?
Câu hỏi về thời tiết xấu là câu nhiều người quên. Ở một nơi mà hoạt động chính diễn ra trên mặt nước, biết trước bạn được gì khi phải ở trong phòng cả ngày giúp tránh những phút bực bội.
Câu hỏi thường gặp
Hồ Hoà Bình cách Hà Nội bao xa?
Đi ô tô thường mất chừng hai tiếng tuỳ điểm xuất phát và bến bạn tới. Đường phần lớn tốt, đoạn cuối vào các khu nghỉ ven hồ có thể có dốc và cua.
Mùa nào đi hồ Hoà Bình đẹp nhất?
Khoảng tháng Chín tới tháng Mười một, khi hồ đầy nước, nước xanh và trời trong. Mùa đông có sương đẹp nhưng lạnh, cuối mùa khô mực nước rút làm lộ bờ đất.
Ngủ nhà nổi trên hồ Hoà Bình có an toàn với trẻ nhỏ không?
Được nếu nhà nổi có lan can kín và người lớn luôn để mắt, trẻ mặc áo phao cả khi chơi trên sàn. Với trẻ dưới sáu tuổi, villa trên đồi ven hồ thường an tâm hơn.
Có thuyền ngủ đêm trên hồ Hoà Bình không?
Có một số thuyền có cabin để ngủ đêm, neo trong các vịnh nhỏ giữa đảo đồi. Cabin thường nhỏ, chuyến đi phụ thuộc thời tiết, nên hỏi kỹ chính sách khi gặp giông hay mưa lớn.
Đi hồ Hoà Bình nên ở mấy đêm?
Một đêm là đủ cho một chuyến thuyền và một buổi sáng sương trên hồ. Hai đêm hợp khi bạn muốn ở yên, chèo thuyền, đi bộ quanh bản và không vội về.