Ở một biệt thự kiểu Pháp ở Đà Lạt là ở trong chính thứ làm nên dáng thành phố: mái dốc, ống khói, cửa sổ gỗ, vườn thông và hoa trước hiên. Nhưng nhà xưa có tật của nhà xưa: bậc thang nhiều, sàn gỗ kêu, phòng tắm cải tạo không đều tay, sưởi chỗ ấm chỗ lạnh. Biết trước những điều đó thì chuyến đi đẹp; không biết thì dễ thất vọng.
Hiện có hai kiểu lưu trú trong biệt thự cổ: biệt thự đã được cải tạo thành nơi nghỉ cao cấp, đặt theo phòng, có lễ tân và nhà hàng; và biệt thự cho thuê nguyên căn, có người quản lý nhưng tự phục vụ phần lớn. Bài này giúp bạn chọn kiểu, chọn căn, đọc ảnh, hỏi đúng câu và biết khi nào nên chọn một khu nghỉ hiện đại thay vì nhà xưa.
Biệt thự cổ nằm ở đâu và khác nhau thế nào
Phần lớn biệt thự kiểu Pháp còn lại của Đà Lạt nằm trên các con dốc quanh trung tâm, đặc biệt là các triền đồi phía nam và đông nam hồ Xuân Hương, dọc những con đường có hàng thông già. Mỗi căn thường có vườn riêng, cổng riêng, nhà chính hai tầng và đôi khi một nhà phụ phía sau từng là chỗ ở của người làm.
Không phải căn nào cũng giữ được dáng xưa. Có căn giữ nguyên mái ngói, lò sưởi, sàn gỗ và cầu thang cũ, chỉ thay phần điện nước. Có căn bị cơi nới, ốp gạch bóng, thay cửa kính khung nhôm, chỉ còn cái tên. Nhìn ảnh, để ý ba chi tiết: cửa sổ còn khung gỗ không, sàn tầng trên là gỗ hay gạch, và lò sưởi là lò thật đốt củi hay chỉ là khung trang trí.
Căn được cải tạo làm nơi nghỉ cao cấp thường có dịch vụ ổn định, phòng tắm mới, sưởi đều. Căn cho thuê nguyên căn thì đổi lại có không gian riêng, cả khu vườn chỉ cho nhóm bạn, nhưng chất lượng phụ thuộc rất nhiều vào chủ nhà và người quản lý.
Ở theo phòng hay thuê nguyên căn: bảng so
Hai kiểu ở này hợp với những nhóm khách rất khác nhau, dù cùng ở trong một ngôi nhà xưa.
| Tiêu chí | Biệt thự cải tạo, đặt theo phòng | Biệt thự thuê nguyên căn |
|---|---|---|
| Hợp với ai | Cặp đôi, khách đi một mình, người muốn có dịch vụ | Gia đình nhiều thế hệ, nhóm bạn sáu đến mười hai người |
| Riêng tư | Chia sân vườn và phòng khách với khách khác | Cả căn và vườn của riêng nhóm |
| Ăn uống | Bữa sáng có sẵn, thường có nhà hàng | Tự nấu hoặc đặt người nấu, bếp đầy đủ hay sơ sài tuỳ căn |
| Sưởi và nước nóng | Thường đã làm lại, đều hơn | Cần hỏi kỹ: bình nóng lạnh riêng từng phòng hay dùng chung |
| Rủi ro | Phòng tầng trệt có thể ẩm, gần lối đi chung | Đồ đạc cũ, thiếu người xử lý sự cố ban đêm |
Nếu nhóm bạn có người lớn tuổi, cân nhắc thêm một cột thứ ba: phòng ngủ tầng trệt có phòng tắm riêng không. Biệt thự cổ thường đặt phòng ngủ đẹp nhất ở tầng trên, lên bằng một cầu thang gỗ hẹp và dốc.
Những tật của nhà xưa và cách chịu được
Bậc thang. Từ cổng lên nhà chính thường có một dãy bậc đá theo triền dốc, trong nhà lại là cầu thang gỗ. Với vali to và người đầu gối yếu, đây là chuyện cả chuyến. Hỏi nơi nghỉ có người mang hành lý không, và xin ảnh lối từ chỗ đậu xe lên nhà.
Cách âm. Sàn gỗ và vách cũ truyền tiếng bước chân, tiếng nói rõ. Nếu ở theo phòng, xin phòng không nằm ngay dưới phòng khác hoặc ở cạnh cầu thang. Nếu đi nhóm bạn thuê nguyên căn thì ngược lại, không khí ấm hơn vì nghe nhau.
Sưởi không đều. Lò sưởi đốt củi ấm phòng khách rất nhanh nhưng phòng ngủ tầng trên thì không. Hỏi từng phòng có sưởi điện hoặc chăn điện không. Đêm mùa khô, phòng không sưởi trong nhà cũ có thể lạnh hơn ngoài trời bạn nghĩ.
Ẩm và mùi gỗ. Mùa mưa, nhà cũ dễ ẩm, có mùi gỗ và mùi rêu nhẹ. Người dị ứng nên hỏi phòng có máy hút ẩm, và chọn phòng tầng trên nhiều nắng.
Đồ đạc cổ là đồ đạc cũ. Tủ gỗ đẹp có thể kẹt cửa, công tắc đèn đặt ở chỗ lạ, ổ cắm ít. Mang theo một ổ cắm kéo dài nhỏ là cách đơn giản nhất để khỏi bực mình.
Đọc ảnh và hỏi trước khi chuyển cọc
Biệt thự cổ là loại chỗ ở mà ảnh dễ đẹp hơn thật nhất, vì góc chụp thường né đúng chỗ đã cũ. Làm theo thứ tự dưới đây trước khi đặt.
- Xin ảnh phòng tắm của chính phòng bạn đặt, không phải ảnh phòng tắm đẹp nhất của căn.
- Hỏi năm cải tạo gần nhất và những phần đã làm lại: điện, nước, mái, sàn.
- Hỏi lò sưởi dùng được không, củi tính thế nào, ai nhóm lửa và có lưới chắn tia lửa không nếu đi cùng trẻ nhỏ.
- Hỏi đường từ chỗ đậu xe vào nhà: bao xa, có bậc không, xe bảy chỗ có vào tận cổng không.
- Với thuê nguyên căn: hỏi người quản lý có ở trong khuôn viên ban đêm không, gọi ai khi mất điện, mất nước nóng.
- Hỏi quy định về tiệc, âm nhạc buổi tối và khách đến thăm, vì nhiều căn nằm giữa khu dân cư yên tĩnh.
Nếu chủ nhà trả lời vòng vo hoặc chỉ gửi lại bộ ảnh quảng cáo, đó cũng là một câu trả lời.
Lịch mẫu hai đêm trong một căn nhà xưa
Nhóm sáu người bạn đại học của anh Bình thuê nguyên căn một biệt thự hai tầng có vườn thông ở triền đồi gần trung tâm, đi xe từ thành phố lên vào sáng thứ sáu. Họ không xếp điểm tham quan nào; mục đích là ngồi với nhau sau nhiều năm.
Ngày đầu, đến nơi đầu giờ chiều, chia phòng theo đúng tuổi đầu gối: hai người lớn tuổi nhất ở phòng tầng trệt. Chiều đi bộ mười phút ra chợ mua rau, thịt, hoa. Tối nhóm lửa lò sưởi, nấu lẩu ở bếp chung, ngồi tới khuya. Ngày hai, sáng dậy muộn, uống cà phê ngoài hiên khi sương tan, trưa đi ăn trong phố, chiều thuê xe có tài xế đi một vòng đồi chè phía đông, tối đặt người nấu bữa nướng ngoài vườn. Ngày ba dọn dẹp, trả nhà trước trưa, ăn trưa trên đường về.
Điều làm chuyến đi trọn vẹn không phải ngôi nhà đẹp mà là họ đã hỏi trước đủ chuyện: củi có sẵn, có bình nóng lạnh từng phòng, có người quản lý ở nhà phụ phía sau. Chỉ thiếu một điều: không ai hỏi về chỗ đậu xe, và chiếc xe mười sáu chỗ phải đậu ở đầu dốc, mọi người kéo vali bộ một đoạn.
Nếu đi theo cặp đôi và ở một biệt thự cải tạo đặt theo phòng, nhịp đó gọn hơn: chiều đầu đi bộ quanh phố biệt thự lúc nắng xiên, tối ăn trong phố, sáng hôm sau ăn sáng trong vườn rồi mới quyết định đi đâu, thường là chẳng đi đâu xa.
Chi phí theo tầng và khi nào nên chọn khu nghỉ hiện đại
Ở biệt thự cổ, tầng tiết kiệm trong nhóm cao cấp là phòng đôi trong một biệt thự đã cải tạo, ngày thường. Tầng khá là phòng lớn có lò sưởi riêng, hoặc thuê nguyên căn nhỏ ba bốn phòng ngủ chia cho nhóm. Tầng rất cao là biệt thự lớn được phục dựng kỹ, có quản gia và người nấu riêng, nhất là vào mùa lễ cuối năm. Thuê nguyên căn chia đầu người cho nhóm đông thường mềm hơn đặt từng phòng khách sạn cùng hạng.
Biệt thự cổ không hợp với mọi chuyến. Nếu đi cùng người ngồi xe lăn hoặc khó leo bậc, nếu cần hồ bơi nước ấm cho trẻ, nếu muốn dịch vụ phòng hai mươi tư giờ, hoặc chỉ đơn giản là bạn ngủ không được khi nghe tiếng sàn gỗ kêu, thì một khu nghỉ hiện đại ven hồ Tuyền Lâm hay trên đồi là lựa chọn đúng hơn. Bạn vẫn có thể ghé ngắm biệt thự cổ bằng một buổi đi bộ trong phố hoặc một bữa trà chiều ở một căn đã thành quán.
Mùa nào ở biệt thự cổ đẹp nhất
Mùa khô, khoảng tháng mười một đến tháng tư, là mùa của biệt thự cổ. Trời lạnh đủ để lò sưởi thành trung tâm của buổi tối, nắng sáng chiếu qua cửa sổ gỗ xuống sàn, vườn khô ráo để ngồi uống trà. Tháng 12 và tháng một đẹp nhất nhưng cũng đông nhất, căn đẹp phải đặt rất sớm. Tháng ba, tháng tư thì ấm hơn, đêm vẫn mát, giá thường dịu.
Mùa mưa ở nhà xưa có cái thú riêng: tiếng mưa trên mái ngói, mùi gỗ, rêu xanh trên tường vườn. Nhưng đây cũng là mùa lộ tật của nhà cũ: ẩm, thấm, mùi, quần áo phơi không khô. Nếu đi mùa mưa, chọn căn đã cải tạo phần mái và có máy hút ẩm, và chọn phòng tầng trên.
Những ngày lễ cuối năm, biệt thự cổ cho thuê nguyên căn thường có điều kiện ở tối thiểu hai hoặc ba đêm và điều khoản huỷ chặt hơn. Đọc kỹ trước khi giữ chỗ, vì nhiều nhóm bạn đặt sớm rồi đổi kế hoạch và mất tiền cọc.
Lỗi hay gặp khi ở nhà xưa
Những lỗi dưới đây lặp đi lặp lại ở khách lần đầu ở biệt thự cổ, và đều tránh được bằng một câu hỏi hoặc một món đồ mang theo.
- Đặt phòng đẹp nhất tầng trên cho ông bà, rồi ông bà phải leo cầu thang gỗ dốc mỗi lần lên xuống.
- Tin bức ảnh lò sưởi rồi đến nơi mới biết lò chỉ để trang trí, không được đốt.
- Không hỏi chỗ đậu xe, xe lớn phải đậu đầu dốc, cả nhóm kéo vali lên trong trời tối.
- Không chụp ảnh hiện trạng khi nhận nhà nguyên căn, lúc trả nhà bị hỏi về vết xước có sẵn.
- Mang dép mỏng, đi trên sàn gỗ lạnh và bậc đá ẩm ban đêm, vừa lạnh vừa dễ trượt.
Một chiếc đèn pin nhỏ, đôi dép đế dày đi trong nhà, ổ cắm kéo dài và một gói trà ngon là bộ đồ đơn giản nhất cho mọi chuyến ở nhà xưa ở Đà Lạt.
Câu hỏi thường gặp
Biệt thự cổ ở Đà Lạt có lạnh không?
Phòng khách có lò sưởi thì ấm, nhưng phòng ngủ tầng trên và phòng tầng trệt quay về hướng khuất nắng có thể khá lạnh vào đêm mùa khô. Hỏi từng phòng có sưởi điện hoặc chăn điện trước khi đặt.
Thuê nguyên căn biệt thự cổ có cần đặt cọc nhiều không?
Thường phải đặt cọc một phần và có thể có tiền đặt bảo đảm hư hỏng, hoàn lại khi trả nhà. Đọc kỹ điều khoản huỷ và điều kiện hoàn tiền bảo đảm, chụp ảnh hiện trạng khi nhận nhà.
Biệt thự cổ có hợp cho gia đình có trẻ nhỏ không?
Hợp nếu nhà có vườn rộng và bạn chịu khó để ý cầu thang gỗ, lò sưởi và đồ trang trí dễ vỡ. Hỏi có lưới chắn lò sưởi, chặn cầu thang không, và chọn phòng tầng trệt nếu trẻ còn nhỏ.
Làm sao biết một biệt thự còn giữ được kiến trúc xưa?
Nhìn kỹ ảnh khung cửa sổ, chất liệu sàn và lò sưởi. Khung gỗ, sàn gỗ và lò sưởi đốt củi thật là dấu hiệu tốt; cửa khung nhôm, gạch bóng và lò giả là dấu hiệu nhà đã bị cải tạo mạnh.
Ở biệt thự cổ có đi bộ ra trung tâm được không?
Nhiều căn nằm trên các con dốc cách hồ Xuân Hương chừng mười đến hai mươi phút đi bộ. Đường đi bộ dốc và vỉa hè hẹp, ban đêm lạnh và tối, nên tính thêm xe cho những buổi tối về muộn.
Có được tổ chức tiệc trong biệt thự thuê nguyên căn không?
Tuỳ chủ nhà. Nhiều căn nằm giữa khu dân cư yên tĩnh nên hạn chế âm nhạc sau một giờ nhất định và số khách đến thêm. Hỏi rõ và ghi vào xác nhận đặt phòng để tránh tranh cãi.