Đi Sa Pa với cả ông bà lẫn trẻ nhỏ thì chọn một khu nghỉ ít bậc thang, có xe đưa đón và nhà hàng trong khu, rồi sắp mỗi ngày chỉ một việc chính vào buổi sáng, buổi chiều để nghỉ. Bỏ những đoạn đi bộ dốc dài trong bản và những con đèo xa; Sa Pa cho gia đình ba thế hệ đẹp ở chỗ được ngồi cùng nhau ngắm núi, không ở chỗ đi được bao nhiêu điểm.
Khó nhất của chuyến ba thế hệ không phải đường xa mà là hai đầu tuổi tác cần những thứ trái ngược: trẻ con muốn chạy nhảy, người già muốn ngồi; trẻ ngủ trưa, người già dậy sớm; trẻ chịu lạnh kém, người già chịu dốc kém. Sa Pa thêm hai thử thách là độ dốc và độ lạnh. Bài này đi từ chọn chỗ ở, sắp ngày, chuyện lên Fansipan tới những việc nên bỏ và những câu cần hỏi trước, dựa trên các chuyến của những gia đình đã đi.
Khu nghỉ cho ba thế hệ cần có những gì
Khi lọc phòng, đừng bắt đầu bằng ảnh đẹp. Bắt đầu bằng danh sách dưới đây; khu nào thiếu nhiều thứ thì bỏ qua dù cảnh đẹp đến đâu.
- Lối đi bằng hoặc có thang máy từ sảnh tới phòng. Nhiều khu nghỉ trên đồi xây theo bậc, phòng đẹp nhất nằm cuối mấy chục bậc đá.
- Phòng thông nhau hoặc villa nhiều phòng ngủ để bố mẹ trông được cả trẻ lẫn ông bà ban đêm.
- Xe trong khu hoặc xe ra phố theo giờ, vì ông bà khó đi bộ dốc, trẻ nhỏ thì mỏi chân sau mười phút.
- Nhà hàng trong khu mở đủ ba bữa, có món mềm, cháo, súp cho người già và trẻ nhỏ.
- Hồ bơi trong nhà có sưởi, phòng chơi cho trẻ để có việc làm khi trời mưa hoặc sương.
- Bồn tắm hoặc vòi sen có tay vịn, sàn chống trơn; phòng tắm ở vùng lạnh hay ẩm và trơn.
- Cũi, ghế ăn cho bé, giường phụ có sẵn, đừng chờ tới nơi mới hỏi.
Phố trung tâm có lợi là gần mọi thứ, nhưng phố dốc và vỉa hè hẹp, đẩy xe nôi khá vất vả. Khu nghỉ trên đồi gần phố, có xe đưa đón, thường là điểm cân bằng tốt nhất cho gia đình đông người. Thung lũng Mường Hoa đẹp nhưng đường xuống quanh co, nên để dành cho lần sau khi trẻ đã lớn.
Nhịp một ngày ở Sa Pa cho gia đình ba thế hệ
Nhịp chung: một việc chính buổi sáng, ăn trưa sớm, ngủ trưa, chiều nhẹ nhàng gần chỗ ở, tối ăn sớm. Đừng xếp hai điểm tham quan liền nhau.
| Giờ | Ông bà | Bố mẹ | Trẻ nhỏ |
|---|---|---|---|
| Sáng sớm | Dậy sớm, ngồi ban công uống trà, ngắm mây | Chuẩn bị đồ cho cả nhà | Ăn sáng, mặc đủ lớp |
| Giữa buổi sáng | Đi cùng điểm chính, có chỗ ngồi nghỉ | Dẫn cả nhà, mang túi đồ | Đi điểm chính, có xe đẩy hoặc địu |
| Trưa | Ăn trưa, nghỉ trong phòng | Có thể đi spa hoặc đi dạo riêng | Ngủ trưa |
| Chiều | Dạo nhẹ quanh khu nghỉ, ngồi vườn | Bơi cùng trẻ | Hồ bơi có sưởi, phòng chơi |
| Tối | Ăn tối sớm, nghỉ sớm | Một tối ra phố nếu có người trông | Ăn tối, đi ngủ sớm |
Nhịp này trông chậm, nhưng chính khoảng trống buổi chiều là lúc cả nhà ngồi cùng nhau nhiều nhất. Một gia đình đã đi kể lại, thứ ông bà nhớ nhất không phải đỉnh núi mà là buổi chiều ngồi cạnh hồ bơi xem cháu bơi giữa trời lạnh.
Lên đỉnh Fansipan với người già và trẻ nhỏ
Cáp treo đưa khách gần tới đỉnh, nhưng từ ga trên cùng ra cột mốc vẫn có đoạn bậc thang khá dài. Có tàu leo núi cho một phần quãng này. Với người lớn tuổi, hãy tính trước họ đi tới đâu thì dừng: nhiều ông bà chỉ lên tới khu ga, ngắm mây rồi ngồi nghỉ uống nước nóng cũng đã mãn nguyện. Không cần ai cũng phải chạm tay vào cột mốc.
Trên đỉnh rét và gió hơn phố nhiều, thời tiết thay đổi rất nhanh. Mặc ấm hơn dự tính, mang mũ, găng cho trẻ. Độ cao có thể làm người có bệnh tim mạch, huyết áp hay hô hấp thấy mệt, khó thở; nếu trong nhà có ai như vậy, hỏi bác sĩ trước chuyến và để họ ở lại khu ga dưới nếu thấy không khoẻ.
Chọn buổi sáng trời trong, đi sớm để tránh đông. Mùa đông nắng hanh là lúc đẹp nhất. Trẻ nhỏ dưới ba tuổi thì nên hỏi thêm ý kiến bác sĩ nhi về độ cao và lạnh; nhiều gia đình chọn cho bé ở lại khu nghỉ với một người lớn.
Ví dụ: gia đình anh Hưng có bà nội gần tám mươi và hai bé năm tuổi, ba tuổi. Anh cho bà và bé út lên tới ga trên cùng, ngồi phòng ấm uống trà; anh chị và bé lớn đi tiếp ra cột mốc rồi quay lại. Cả nhà có ảnh chung trên núi mà không ai bị quá sức.
Những đoạn nên bỏ khỏi lịch
Đi bộ đường dài trong bản. Các cung đi bộ qua thung lũng Mường Hoa đẹp nhưng nhiều đoạn dốc, đất trơn. Thay bằng một đoạn ngắn bằng phẳng gần chỗ xe đỗ, hoặc đi xe xuống bản rồi dạo quanh.
Bản Cát Cát vào giờ đông. Đường xuống bản toàn bậc thang, chiều về lại phải leo ngược. Nếu muốn đi, chọn sáng sớm, để ông bà và trẻ nhỏ ngồi chờ ở quán phía trên hoặc đi xe điện nếu có tuyến chạy.
Đèo xa trong cùng một ngày. Một chuyến ra đèo Ô Quy Hồ là đủ nửa ngày ngồi xe đường núi; với trẻ dễ say xe và người già đau lưng, cái giá không đáng.
Chợ đêm ngày cuối tuần. Đông, lạnh, chen chúc. Đi một vòng ngắn rồi về, đừng biến thành buổi tối chính.
Quá nhiều chỗ chụp ảnh. Trẻ nhỏ mệt nhất vì phải đứng chờ người lớn chụp ảnh. Chọn hai ba khung đẹp cho cả nhà, còn lại để trẻ được chơi.
Đổi chỗ ở giữa chuyến. Với cặp đôi, ở hai vùng trong một chuyến là thú vị. Với gia đình ba thế hệ, mỗi lần dọn vali, trả phòng, nhận phòng tốn gần nửa ngày và rất nhiều sức của bố mẹ. Ở yên một chỗ suốt chuyến, đi chơi bằng xe trong ngày, là cách nhẹ nhàng hơn nhiều.
Ăn uống, giấc ngủ và sức khoẻ trong chuyến
Đồ nướng và lẩu vùng núi hấp dẫn người lớn, nhưng nhiều món cay, nhiều dầu mỡ, không hợp với người già ăn kiêng và trẻ nhỏ. Hỏi nhà hàng khu nghỉ có nấu cháo, súp, cơm mềm không; nhiều nơi sẵn sàng nấu riêng nếu báo trước. Mang theo một ít đồ ăn quen của trẻ cho bữa phụ.
Thời tiết đổi nhanh trong ngày làm trẻ nhỏ dễ cảm lạnh, ho, đôi khi bị sốt. Đừng để trẻ mặc quá dày khi chạy nhảy trong phòng ấm rồi ra ngoài đẫm mồ hôi; mặc nhiều lớp để cởi bớt dễ dàng. Phòng có điều hoà sưởi thì để chậu nước hoặc máy tạo ẩm nếu có, tránh khô họng.
Người già nên mang đủ thuốc thường dùng cho cả chuyến và vài ngày dư, để trong túi xách tay. Hỏi khu nghỉ cơ sở y tế gần nhất ở đâu; ở Sa Pa có cơ sở y tế trong phố, các ca nặng thường chuyển xuống thành phố Lào Cai. Giữ số liên lạc của khu nghỉ và của tài xế trong điện thoại của ít nhất hai người lớn.
Lịch mẫu bốn ngày ba đêm cho gia đình ba thế hệ
Lịch này giả định gia đình đi xe riêng từ Hà Nội, ở một khu nghỉ trên đồi gần phố suốt ba đêm để không phải dọn đồ. Mỗi ngày có một phương án nhẹ hơn nếu ai đó mệt.
| Ngày | Việc chính | Phương án nhẹ | Ghi chú cho người già và trẻ |
|---|---|---|---|
| Ngày 1 | Đi đường, tới nơi trước bữa tối, đi một vòng hồ | Nghỉ luôn trong khu nghỉ | Dừng nghỉ hai lần trên cao tốc, ăn trưa đúng giờ |
| Ngày 2 | Lên đỉnh Fansipan buổi sáng nếu trời trong | Thay bằng dạo vườn hoa, uống trà ngắm núi | Mặc ấm hơn dự tính, chỉ đi tới ga trên cùng nếu thấy mệt |
| Ngày 3 | Xe xuống một bản gần, dạo đoạn bằng phẳng, ăn trưa | Bơi hồ có sưởi, ngủ trưa dài | Mang địu cho trẻ nhỏ, ghế gấp nhỏ cho ông bà |
| Ngày 4 | Sáng ngắm mây, ăn sáng chậm, rời Sa Pa sớm | Trả phòng muộn nếu khu nghỉ cho phép | Về tới Hà Nội trước khi trời tối |
Nếu thời tiết xấu cả ba ngày, đừng cố đẩy cả nhà ra ngoài. Một chuyến Sa Pa ba thế hệ thành công khi về nhà không ai ốm và ai cũng có một kỷ niệm riêng, không phải khi đi đủ điểm.
Với gia đình có hai xe hoặc hai nhóm sở thích, có thể chia ngày thứ ba: nhóm trẻ khoẻ đi bộ một cung ngắn ở thung lũng, nhóm ông bà và trẻ nhỏ ở lại khu nghỉ, tối gặp nhau ăn cơm.
Câu hỏi gửi khu nghỉ trước khi đặt cho gia đình ba thế hệ
Một tin nhắn với các câu dưới đây sẽ cho bạn biết khu nghỉ có quen đón gia đình đông người hay không.
- Từ sảnh tới phòng có bao nhiêu bậc thang, có thang máy hoặc xe điện không?
- Có phòng thông nhau hoặc villa nhiều phòng ngủ chung một không gian không?
- Có cũi, ghế ăn trẻ em, giường phụ, chăn cho trẻ không, có tính thêm không?
- Nhà hàng có nấu cháo, súp, món mềm cho người già và trẻ nhỏ không?
- Hồ bơi có sưởi, có khu nước nông cho trẻ không, giờ mở cửa?
- Xe ra phố, ra ga cáp treo có chạy theo giờ không, có ghế trẻ em không?
- Cơ sở y tế gần nhất cách bao xa, khu nghỉ có tủ thuốc và người sơ cứu không?
Khu nghỉ trả lời nhanh, cụ thể, kèm ảnh lối đi và phòng thường là nơi quen phục vụ gia đình. Nếu nhận được câu trả lời chung chung, gần như chắc chắn bạn sẽ phải tự xoay xở nhiều khi tới nơi.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ mấy tuổi thì đi Sa Pa được?
Trẻ ở độ tuổi nào cũng có thể đi nếu khoẻ mạnh và được giữ ấm, nhưng với trẻ dưới ba tuổi nên hỏi bác sĩ nhi trước, nhất là khi đi mùa lạnh hoặc định lên đỉnh Fansipan. Trẻ từ năm tuổi trở lên thường đi chơi thoải mái hơn.
Người già có lên được đỉnh Fansipan không?
Nhiều người lớn tuổi vẫn lên được nhờ cáp treo và tàu leo núi, nhưng đoạn cuối có bậc thang, trên đỉnh lạnh và gió. Người có bệnh tim mạch, huyết áp hay hô hấp nên hỏi bác sĩ và có thể chỉ lên tới khu ga rồi nghỉ ở đó.
Gia đình ba thế hệ nên ở Sa Pa mấy đêm?
Ba đêm là vừa: đủ thời gian để mỗi ngày chỉ một việc chính, có ngày dự phòng khi trời mù. Hai đêm thì quá vội với người già và trẻ nhỏ, vì một ngày đã mất cho đường đi và nghỉ lấy sức.
Đi Sa Pa với trẻ nhỏ mùa nào dễ nhất?
Cuối tháng Ba đến tháng Năm và tháng Mười, tháng Mười một thường dễ nhất: không quá lạnh, ít mưa, ngày dài. Mùa đông cần chuẩn bị kỹ quần áo, mùa mưa thì nhiều ngày phải ở trong nhà.
Ở Sa Pa có cần mang xe đẩy cho bé không?
Phố Sa Pa dốc, vỉa hè hẹp nên xe đẩy không tiện lắm, nhưng vẫn hữu ích trong khu nghỉ và quanh hồ. Một chiếc địu em bé thường tiện hơn khi đi bản, lên ga cáp treo hay đi bậc thang.
Khi người già hoặc trẻ nhỏ mệt giữa chuyến thì làm gì?
Cứ để một người lớn ở lại khu nghỉ cùng họ, những người còn lại đi tiếp hoặc huỷ điểm hôm đó. Chọn khu nghỉ có xe đưa đón và nhà hàng trong khu giúp việc tách nhóm dễ dàng mà không ai thấy thiệt.