Hai vùng khoáng nóng gần Hà Nội đáng đi nghỉ nhất là Thanh Thuỷ bên bờ sông Đà và Kim Bôi trong thung lũng vùng Hoà Bình cũ, cả hai nay đều thuộc Phú Thọ, cách Hà Nội chừng một tiếng rưỡi tới hai tiếng xe. Thanh Thuỷ hợp với người muốn khu nghỉ lớn, bể khoáng rộng, đường đi phẳng; Kim Bôi hợp với người muốn núi, ruộng và sự yên của làng Mường. Đi đẹp nhất từ khoảng tháng Mười một tới tháng Ba.
Khoáng nóng là kiểu nghỉ hợp nhất với mùa đông miền Bắc: ngoài trời lạnh se, mình ngâm trong nước ấm tự nhiên, hơi nước bốc lên trong ánh chiều. Nhưng hai vùng khác nhau về cảnh, về kiểu khu nghỉ và về cách sắp ngày. Dưới đây là so sánh, mùa đi, ai cần thận trọng khi ngâm, lịch hai ngày mẫu và những câu nên hỏi trước khi đặt. Vùng Quang Hanh ở Quảng Ninh cũng có khoáng nóng nhưng xa hơn, hợp ghép với chuyến Hạ Long hơn là đi riêng.
Thanh Thuỷ và Kim Bôi khác nhau ra sao
Hai vùng cùng có nước khoáng ấm tự nhiên, cùng có khu nghỉ cao cấp, nhưng trải nghiệm khác nhau rõ.
| Tiêu chí | Thanh Thuỷ | Kim Bôi |
|---|---|---|
| Cảnh | Đồng bằng ven sông Đà, đồi thấp, hoàng hôn trên sông | Thung lũng giữa núi, ruộng bậc thấp, bản Mường |
| Kiểu khu nghỉ | Khu lớn, bể khoáng ngoài trời rộng, phòng có bồn khoáng riêng, có nơi theo phong cách suối nóng Nhật | Khu vừa và nhỏ, bể ngâm ngoài trời giữa vườn, villa có bồn riêng nhìn ra núi |
| Đường đi | Phẳng, dễ, phần lớn đường lớn | Có đoạn đèo nhẹ, đường qua làng |
| Không khí | Đông khách hơn, sôi động cuối tuần | Yên hơn, tối rất tĩnh |
| Hợp với | Gia đình đông người, người lớn tuổi, nhóm bạn | Cặp đôi, người muốn kết hợp đi bộ, ngắm núi |
| Điểm trừ | Cảnh ít ấn tượng hơn, cuối tuần đông | Ít lựa chọn ăn ngoài, ngày mưa đường trơn |
Nếu đi với ông bà và muốn mọi thứ dễ dàng, chọn Thanh Thuỷ. Nếu đi hai người và muốn ngâm khoáng giữa núi, chọn Kim Bôi. Nếu đi nhóm bạn đông muốn vui, Thanh Thuỷ có nhiều thứ hơn. Nếu chưa biết, hãy nghĩ xem bạn muốn nhìn thấy gì khi ngồi trong bể: một dòng sông rộng hay một dãy núi gần.
Thanh Thuỷ: bể khoáng rộng bên sông Đà
Thanh Thuỷ nằm bên bờ sông Đà, nhìn sang phía núi Ba Vì, nước khoáng ở đây ấm vừa phải, được dẫn vào các bể ngâm ngoài trời, bể trong nhà và bồn riêng trong phòng. Khu nghỉ ở đây có xu hướng lớn, nhiều tiện ích: nhiều bể nhiệt độ khác nhau, khu xông hơi, khu trẻ em, nhà hàng lớn. Một số nơi làm theo kiểu suối nóng Nhật với quy định tắm tráng trước khi ngâm, mặc áo choàng đi lại trong khu.
Cái được của Thanh Thuỷ là sự tiện: đường đi phẳng, khu nghỉ đủ thứ trong một chỗ, người già và trẻ nhỏ không phải di chuyển nhiều. Cái mất là cảnh không đặc sắc như vùng núi, và cuối tuần mùa đông các bể chung có thể khá đông. Chiều muộn, ra bờ sông ngắm mặt trời lặn trên mặt nước rộng là một trong những khoảnh khắc đẹp nhất ở đây.
Gia đình chị Thảo, bảy người, chọn Thanh Thuỷ cho chuyến cuối tuần tháng Mười hai. Bố mẹ chị ngâm bể nhiệt độ vừa buổi sáng và chiều, hai đứa trẻ chơi ở khu bể trẻ em, vợ chồng chị đặt thêm một bồn riêng trong phòng để ngâm buổi tối khi các bể chung đông. Không ai phải lên xe lần nào trong suốt hai ngày, và đó là điều chị cần nhất cho một chuyến có ông bà đi cùng.
Kim Bôi: ngâm khoáng giữa thung lũng
Kim Bôi ở vùng Hoà Bình cũ, nay thuộc Phú Thọ, là một thung lũng có núi bao quanh, ruộng lúa và những bản của người Mường. Nước khoáng ở đây ấm, trong, từ lâu đã nổi tiếng. Khu nghỉ cao cấp ở Kim Bôi thường vừa và nhỏ, bể ngâm đặt giữa vườn cây nhìn ra núi, villa có bồn khoáng riêng ngoài hiên. Buổi sáng mùa đông, sương nằm trên ruộng, núi chỉ hiện nửa thân; ngâm mình lúc đó là trải nghiệm mà khu nghỉ ven đồng bằng khó có.
Ở Kim Bôi bạn có thể ghép ngâm khoáng với đi bộ quanh bản, đạp xe đường làng, ăn cơm lam, gà đồi, rau rừng. Khi ghé bản, hãy hỏi trước khi chụp ảnh người và không bước vào nhà sàn khi chưa được mời. Nhịp sống ở đây chậm, buổi tối rất tĩnh, đôi khi chỉ nghe tiếng ếch nhái ngoài ruộng.
Điểm trừ là ít lựa chọn ăn uống bên ngoài, đường có đoạn đèo nhẹ và qua làng, ngày mưa trơn. Kim Bôi cũng không phải nơi hợp với nhóm đông muốn sôi động; ở đây hợp nhất với hai người hoặc một gia đình nhỏ đi chậm.
Mùa nào đi tắm khoáng
Khoáng nóng đi được quanh năm, nhưng cảm giác thay đổi nhiều theo mùa.
| Khoảng thời gian | Cảm giác khi ngâm | Đông hay vắng | Gợi ý |
|---|---|---|---|
| Tháng 11 – 2 | Dễ chịu nhất: ngoài lạnh, nước ấm | Rất đông cuối tuần, nhất là quanh Tết dương lịch | Đặt sớm, đi giữa tuần nếu được |
| Tháng 3 – 4 | Còn mát, có nồm ẩm | Vắng hơn | Giá mềm, hợp nghỉ ngắn |
| Tháng 5 – 8 | Nóng, ngâm lâu dễ mệt | Vắng ở bể khoáng, đông ở bể bơi thường | Ngâm sáng sớm và tối muộn |
| Tháng 9 – 10 | Mát dần, dễ chịu | Vừa phải | Lựa chọn tốt, chưa đông như mùa đông |
Đợt rét đậm là lúc ai cũng muốn đi, nên khu nghỉ kín phòng nhanh. Nếu bạn linh hoạt, tháng Mười và đầu tháng Ba là hai khoảng ít người nghĩ tới mà vẫn đủ mát để ngâm khoáng thấy thích. Nếu buộc đi vào đợt rét đậm, hãy chọn phòng có bồn khoáng riêng: bể ngoài trời lúc đó rất dễ chịu khi đang ngâm nhưng quãng đi bộ từ phòng ra bể và từ bể về trong gió lạnh lại là phần khó chịu nhất, nhất là với trẻ nhỏ và người già. Mang áo choàng dày, dép đi trong khu và một chiếc mũ len.
Ngâm sao cho đúng và ai cần thận trọng
Khoáng nóng là thư giãn, không phải liệu pháp chữa bệnh. Vài nguyên tắc chung giúp kỳ nghỉ an toàn:
- Tắm tráng trước khi xuống bể chung, buộc tóc dài, không mang xà phòng vào bể.
- Mỗi lần ngâm chừng mười lăm tới hai mươi phút rồi lên nghỉ, uống nước; ngâm lâu liên tục dễ choáng, nhất là người lớn tuổi.
- Không ngâm khi đói quá hoặc vừa ăn no, không ngâm sau khi uống rượu bia.
- Người có bệnh tim mạch, huyết áp, phụ nữ mang thai nên hỏi ý bác sĩ trước chuyến đi và chọn bể nhiệt độ thấp.
- Trẻ nhỏ chỉ ngâm ngắn, ở bể nhiệt độ thấp, luôn có người lớn bên cạnh; bể khoáng sâu với trẻ thì không xuống.
- Bỏ trang sức bạc trước khi ngâm; một số nguồn nước khoáng làm bạc xỉn màu.
Nếu thấy chóng mặt, tim đập nhanh, hãy lên khỏi bể ngay, ngồi chỗ thoáng và uống nước. Đừng cố ngâm cho đủ giờ chỉ vì đã trả tiền. Với người lớn tuổi, nên cho họ ngâm cùng giờ với một người trẻ trong nhà, đừng để ngâm một mình ở bể ngoài trời lúc tối muộn khi ít nhân viên đi lại.
Đi lại từ Hà Nội và ghép với điểm khác
Đường tới Thanh Thuỷ thường đi theo đại lộ hướng tây rồi vượt sông Đà, phần lớn là đường lớn phẳng, chừng một tiếng rưỡi tới hai tiếng. Đường tới Kim Bôi đi theo hướng tây nam qua vùng đồi, có đoạn đèo nhẹ ở cuối, thời gian tương tự. Cả hai đều không có sân bay hay ga tàu gần, nên ô tô riêng hoặc xe của khu nghỉ là cách đi thuận nhất. Chiều Chủ nhật mùa đông, dòng xe về Hà Nội từ các vùng nghỉ phía tây khá dày; rời khu trước hai giờ chiều là dễ chịu.
Thanh Thuỷ nằm khá gần Ba Vì, nên có thể ghép: một đêm ở villa chân núi Ba Vì để lên núi buổi sáng, đêm sau vượt sông sang Thanh Thuỷ ngâm khoáng cho chân bớt mỏi. Kim Bôi thì ghép được với vùng hồ Hoà Bình hoặc đi tiếp lên Mai Châu cho chuyến dài hơn. Đừng ghép cả hai vùng khoáng trong một chuyến hai ngày; ngâm khoáng là để ở yên một chỗ, chuyển khu chỉ làm mất đi phần thư thả.
Nếu đi xe khách hoặc không lái được, hỏi khu nghỉ có xe đón ở Hà Nội không. Nhiều khu ở Thanh Thuỷ có xe đưa đón theo giờ cố định vào cuối tuần; ở Kim Bôi thì thường phải đặt riêng.
Ở mấy đêm, chi phí theo tầng và câu hỏi trước khi đặt
Một đêm là đủ để ngâm hai lần, chiều và sáng; hai đêm thì thật sự thư giãn và có thời gian đi quanh. Khu nghỉ khoáng nóng ở cả hai vùng trải từ tầng khá tới tầng cao; phòng hoặc villa có bồn khoáng riêng đắt hơn phòng thường một bậc, cuối tuần mùa đông là lúc giá cao nhất. Trước khi đặt, hỏi:
- Giá phòng đã gồm vé vào khu bể khoáng chung chưa, mấy lượt mỗi ngày?
- Bể chung mở mấy giờ, có giờ vắng không; có bể riêng cho gia đình đặt theo giờ không?
- Phòng có bồn khoáng riêng không, nước khoáng hay nước nóng thường?
- Có quy định đồ bơi, tắm tráng, trẻ em theo độ tuổi nào được xuống bể nào?
- Bể ngoài trời có che gió, có đủ ấm vào đợt rét đậm không?
- Ngày bạn đi có đoàn lớn đặt kín khu bể chung không?
Vợ chồng anh Khoa đi Kim Bôi hai đêm giữa tuần tháng Một, đặt villa có bồn riêng ngoài hiên. Họ chỉ ra khỏi khu một lần để đạp xe quanh bản, còn lại là ngâm, đọc sách và ngủ. Họ bảo đó là lần đầu sau nhiều năm thấy mùa đông miền Bắc dễ chịu.
Câu hỏi thường gặp
Thanh Thuỷ và Kim Bôi, nơi nào hợp với người lớn tuổi hơn?
Thường là Thanh Thuỷ, vì đường đi phẳng, khu nghỉ lớn có đủ bể nhiệt độ khác nhau, nhà hàng, lối đi bằng phẳng. Kim Bôi đẹp hơn về cảnh nhưng có đoạn đèo nhẹ và khu nghỉ trải rộng trên vườn dốc.
Tắm khoáng nóng gần Hà Nội mùa nào là đẹp nhất?
Khoảng tháng Mười một tới tháng Hai, khi ngoài trời lạnh mà nước ấm, cảm giác dễ chịu nhất. Đây cũng là lúc đông nhất, nên đặt sớm và đi giữa tuần nếu có thể.
Mùa hè có nên đi tắm khoáng nóng không?
Vẫn đi được, nhưng ngâm lâu dễ mệt vì trời nóng. Hãy ngâm vào sáng sớm và tối muộn, thời gian còn lại dùng bể bơi thường. Đổi lại mùa hè vắng hơn và giá mềm hơn.
Trẻ nhỏ có ngâm khoáng nóng được không?
Được trong thời gian ngắn, ở bể có nhiệt độ thấp và nông, luôn có người lớn bên cạnh. Nhiều khu có quy định độ tuổi cho từng bể, nên hỏi trước khi đặt.
Đi tắm khoáng một đêm có đủ không?
Một đêm đủ để ngâm buổi chiều và buổi sáng hôm sau. Nếu muốn thật sự thư giãn và có thời gian đi quanh vùng, hai đêm giữa tuần là lựa chọn dễ chịu hơn nhiều.