Đà Lạt hợp cho chuyến ba thế hệ nếu bạn chọn chỗ ở ít bậc thang, có sưởi tốt, có nhà hàng tại chỗ, và giữ mỗi ngày chỉ một chuyến đi ngắn vào buổi sáng. Ông bà cần ấm và ít leo dốc, trẻ cần chỗ chạy nhảy, bố mẹ cần lúc ngồi yên. Ba nhu cầu ấy gặp nhau ở một khu nghỉ có vườn rộng hoặc một villa tầng trệt gần phố.
Cái khó của Đà Lạt với người lớn tuổi không phải độ cao mà là cái lạnh về đêm, những con dốc và đường đèo. Cái khó với trẻ nhỏ là say xe và chênh lệch nhiệt độ trong ngày. Bài này đi qua từng chuyện: chọn nơi ở, sức khoẻ cần hỏi bác sĩ trước, việc chơi nhẹ hợp cả nhà, lịch ba ngày mẫu và những câu cần hỏi nơi nghỉ trước khi đặt.
Độ cao, cái lạnh và chuyện sức khoẻ
Đà Lạt nằm ở độ cao khoảng một nghìn năm trăm mét. Với phần lớn người khoẻ mạnh, kể cả người lớn tuổi, độ cao này không gây khó thở như những vùng núi cao hơn nhiều. Điều đáng để ý hơn là cái lạnh: mùa khô, đêm và sáng sớm có thể xuống khoảng mười độ hoặc thấp hơn, và người có bệnh tim mạch, huyết áp, phổi mạn tính thường nhạy với lạnh.
Trước chuyến đi, nếu ông bà đang điều trị bệnh mạn tính, nên hỏi bác sĩ điều trị về việc lên vùng cao và lạnh trong vài ngày, mang đủ thuốc cho cả chuyến cộng thêm vài ngày dự phòng, và để thuốc trong hành lý xách tay. Một máy đo huyết áp nhỏ là món đồ nhiều gia đình thấy yên tâm khi mang theo.
Trong chuyến đi, giữ ấm là việc quan trọng nhất: không để ông bà ra ngoài lúc sáng sớm hay tối muộn khi chưa mặc đủ lớp, đặc biệt là cổ, ngực và chân. Tắm nước nóng trong phòng có sưởi, không tắm khuya. Uống đủ nước, vì không khí khô làm người lớn tuổi mất nước mà không thấy khát.
Với trẻ nhỏ, chênh lệch giữa trưa nắng ấm và chiều lạnh là thứ dễ làm trẻ ốm nhất. Mặc nhiều lớp mỏng để cởi và mặc lại nhanh, mang theo bộ đồ dự phòng mỗi lần ra ngoài.
Chỗ ở cho ba thế hệ: kiểu nào hợp, kiểu nào nên tránh
Không có kiểu ở hoàn hảo, nhưng có kiểu hợp hơn hẳn với gia đình đông người có cả người lớn tuổi và trẻ nhỏ.
| Kiểu ở | Hợp vì | Cần hỏi | Nên tránh khi |
|---|---|---|---|
| Khu nghỉ ven hồ có xe điện nội bộ | Có nhà hàng, bãi cỏ, xe đưa từ phòng đến nhà hàng | Phòng có cửa thông nhau không, xe điện chạy đến mấy giờ | Phòng nằm cuối dãy bậc thang dài |
| Khách sạn lớn trong phố có thang máy | Ít dốc trong khuôn viên, gần chỗ ăn | Có phòng gia đình hoặc phòng thông nhau không | Phòng hướng phố tầng thấp, ồn đêm cuối tuần |
| Villa nguyên căn gần trung tâm | Không gian chung, bếp để nấu cháo cho trẻ, giờ giấc tự do | Có phòng ngủ tầng trệt có phòng tắm riêng không | Đường vào dốc, phòng đẹp chỉ ở tầng trên |
| Biệt thự cổ hoặc đồi xa phố | Đẹp và yên | Bậc thang, sưởi, đường vào | Có người đi lại khó khăn hoặc trẻ dưới ba tuổi |
Câu hỏi quyết định thường là: từ chỗ xe dừng đến giường của ông bà có bao nhiêu bậc. Nếu nơi nghỉ không trả lời được, đó là dấu hiệu nên tìm nơi khác.
Việc nhẹ hợp cả ba thế hệ
Tiêu chí chung: đi xe không quá ba mươi phút, có chỗ ngồi, có nhà vệ sinh gần, đường đi bằng hoặc dốc nhẹ.
- Đi chuyến tàu hoả ngắn từ ga Đà Lạt ra vùng ven phía đông và quay lại. Ông bà ngồi nhìn đồi và vườn rau qua cửa sổ, trẻ thích tiếng còi tàu. Hỏi giờ chạy trước vì không chạy liên tục.
- Dạo vườn hoa và vườn dâu trong nhà kính, lối đi bằng, mái che, trẻ được hái dâu. Đi buổi sáng khi trong nhà kính chưa nóng.
- Đi xe quanh hồ Xuân Hương và dừng một quán cà phê nhìn hồ; bố mẹ và trẻ có thể đạp xe đôi một đoạn ngắn trong khi ông bà ngồi quán.
- Ngồi trên bãi cỏ của khu nghỉ buổi trưa nắng ấm, trẻ chơi, ông bà phơi nắng, không phải đi đâu cả.
- Một bữa trưa ở chợ hoặc quán gia đình với món nóng: lẩu, bánh căn, súp. Chọn quán có ghế tựa, tránh quán ngồi ghế đẩu sát lề đường.
Những việc nên để bố mẹ đi riêng: leo núi, đi đường mòn dài, các trò mạo hiểm như trượt máng hay đu dây, và các điểm nằm cuối những dãy bậc thang dài xuống thác. Ông bà và trẻ ở lại khu nghỉ hai ba tiếng là đủ cho bố mẹ có một buổi riêng.
Đường đèo và chuyện say xe
Dù bay hay đi đường bộ, gia đình bạn vẫn phải qua ít nhất một đoạn đèo: từ sân bay Liên Khương vào thành phố là đèo Prenn, ngắn nhưng có khúc quanh. Đi đường bộ từ TP Hồ Chí Minh thì thêm đèo Bảo Lộc dài hơn nhiều. Với ông bà và trẻ dễ say, đây là phần khó chịu nhất cả chuyến.
Vài cách giúp dễ chịu hơn: cho người dễ say ngồi hàng ghế đầu hoặc hàng giữa, nhìn thẳng ra phía trước, mở hé cửa kính cho thoáng; ăn nhẹ trước khi lên xe, không ăn quá no hay quá đói; uống thuốc chống say theo hướng dẫn trước khi vào đèo; dặn tài xế chạy đều, không phanh gấp. Với trẻ nhỏ, cho ngủ trên xe là cách tốt nhất, nên canh giờ đi trùng giấc ngủ trưa.
Trong mấy ngày ở Đà Lạt, hạn chế những chuyến đi xa qua nhiều dốc quanh như lên các đồi phía bắc hay phía đông. Một chuyến như vậy trong cả kỳ nghỉ là đủ, và nên đi khi mọi người đã quen khí hậu, thường vào ngày thứ hai.
Nếu gia đình đi đường bộ từ TP Hồ Chí Minh, chia chặng là cách nhân đạo nhất với ông bà: ngủ một đêm ở Bảo Lộc, sáng hôm sau mới lên Đà Lạt. Chuyến đi dài thêm nửa ngày nhưng không ai đến nơi trong tình trạng kiệt sức, và trẻ cũng đỡ quấy hơn hẳn trên đoạn đèo cuối.
Lịch mẫu ba ngày cho gia đình bảy người
Gia đình ông Hùng, hai ông bà ngoài bảy mươi, hai con và ba cháu từ bốn đến mười một tuổi, bay lên vào thứ năm đầu tháng tư, ở khu nghỉ ven hồ có xe điện nội bộ.
- Ngày một: bay sáng, xe bảy chỗ có tài xế đón, đi thẳng khu nghỉ. Ăn trưa, cả nhà ngủ trưa. Chiều trẻ chơi bãi cỏ, ông bà ngồi hiên. Tối ăn trong nhà hàng khu nghỉ, ông bà ngủ trước chín giờ.
- Ngày hai: chín giờ sáng, khi nắng đã ấm, đi chuyến tàu hoả ngắn rồi ghé vườn dâu trong nhà kính. Ăn trưa lẩu trong phố. Chiều về khu nghỉ, ông bà nghỉ, bố mẹ đưa trẻ bơi hồ nước ấm.
- Ngày ba: sáng dạo hồ Xuân Hương bằng xe, dừng quán cà phê nhìn hồ, mua hoa, mứt. Ăn trưa sớm rồi ra sân bay, không xếp gì thêm.
Lịch này nhìn thưa, và đó là chủ ý. Với gia đình ba thế hệ, mỗi chuyến di chuyển thêm là thêm một lần lên xuống xe, mặc cởi áo, đi vệ sinh, dỗ trẻ. Ít điểm nhưng ai cũng vui thì chuyến đi mới thành nghỉ.
Chi phí theo tầng cho gia đình đông người
Với bảy đến mười người, cách ở quyết định phần lớn chi phí. Tầng tiết kiệm trong nhóm cao cấp là thuê villa nguyên căn gần trung tâm ngày thường, tự nấu một hai bữa. Tầng khá là hai ba phòng thông nhau hoặc phòng gia đình trong khu nghỉ ven hồ có bữa sáng. Tầng rất cao là villa nhiều phòng trong khu nghỉ có quản gia, hồ bơi nước ấm riêng, và đi vào dịp lễ.
Khoản dễ bị bỏ quên là xe. Một xe bảy chỗ không đủ cho bảy người cộng hành lý và xe đẩy trẻ; thường cần xe mười sáu chỗ hoặc hai xe. Thuê xe có tài xế trọn chuyến tuy tốn hơn gọi xe lẻ, nhưng đổi lại chỗ ngồi ổn định cho ông bà và không phải chờ.
Một mẹo đáng giá: hỏi khu nghỉ có ưu đãi cho trẻ em ngủ chung giường bố mẹ và miễn phí bữa sáng cho trẻ dưới một độ tuổi nào đó không. Với ba cháu nhỏ, khoản này cộng lại không nhỏ.
Mùa cũng làm chi phí đổi nhiều. Tháng ba, tháng tư sau Tết, ngoài dịp lễ, là lúc khu nghỉ có phòng gia đình dễ đặt và giá mềm hơn tháng 12 một bậc, trong khi thời tiết lại dễ chịu hơn cho người lớn tuổi. Tránh hè học sinh nếu được, vì khi đó các gia đình đông người đặt kín loại phòng thông nhau sớm.
Câu nên hỏi nơi nghỉ và lỗi hay gặp
Gửi danh sách này trước khi đặt, và yêu cầu trả lời bằng chữ để lưu lại.
- Từ chỗ xe dừng đến phòng có bao nhiêu bậc, có thang máy hoặc xe điện không?
- Phòng của ông bà có sưởi, có tay vịn trong phòng tắm, sàn có chống trơn không?
- Có giường phụ, cũi cho trẻ, ghế ăn trẻ em không, có tính phí không?
- Gần nhất có cơ sở y tế nào, đi mất bao lâu, khu nghỉ có tủ thuốc cơ bản không?
- Nhà hàng có nấu cháo, món mềm, món ít muối cho người lớn tuổi khi yêu cầu không?
- Có phòng nào ở tầng trệt, gần nhà hàng, cửa thông sang phòng của con cháu không?
Lỗi hay gặp nhất là chọn villa trên đồi đẹp như ảnh, rồi ông bà phải leo hai chục bậc mỗi lần ra xe. Lỗi thứ hai là xếp đủ năm điểm tham quan trong một ngày, cả nhà kiệt sức trước bữa tối. Lỗi thứ ba là để thuốc của ông bà trong vali ký gửi.
Câu hỏi thường gặp
Người cao huyết áp đi Đà Lạt có sao không?
Phần lớn người có huyết áp ổn định vẫn đi được, nhưng nên hỏi bác sĩ điều trị trước, mang đủ thuốc, giữ ấm kỹ và tránh ra ngoài lúc lạnh nhất buổi sáng sớm và đêm. Một máy đo huyết áp nhỏ giúp theo dõi trong chuyến.
Trẻ dưới hai tuổi có nên lên Đà Lạt không?
Có thể đi nếu trẻ khoẻ và bạn chuẩn bị kỹ chuyện giữ ấm. Chọn mùa ấm hơn như tháng ba, tháng tư, phòng có sưởi, và tránh những chuyến đi xa qua nhiều đèo trong thời gian ở.
Gia đình đông người nên ở villa hay khu nghỉ?
Villa nguyên căn cho không gian chung và bếp riêng, hợp gia đình muốn tự do giờ giấc. Khu nghỉ có xe điện, nhà hàng và dịch vụ thì đỡ việc cho người lớn hơn. Có ông bà đi lại khó khăn thì khu nghỉ thường an toàn hơn.
Đà Lạt có chỗ nào chơi được mà không phải leo dốc nhiều?
Vườn hoa và vườn dâu trong nhà kính, đường quanh hồ Xuân Hương đi bằng xe, chuyến tàu hoả ngắn từ ga Đà Lạt và bãi cỏ trong các khu nghỉ ven hồ là những lựa chọn ít dốc.
Tháng nào hợp nhất cho ông bà đi Đà Lạt?
Tháng ba và tháng tư thường dễ chịu: khô ráo, ban ngày ấm hơn cuối năm, đêm mát vừa phải. Tháng 12 và tháng một đẹp nhưng đêm lạnh hơn, cần giữ ấm kỹ hơn nhiều.
Có cần mang theo xe lăn hay xe đẩy không?
Nếu ông bà đi bộ xa khó khăn, một xe lăn gấp gọn giúp đi dạo hồ và vườn hoa dễ hơn, dù Đà Lạt nhiều dốc. Hỏi trước khu nghỉ có cho mượn xe lăn không trước khi mang theo.